Από Το Μαυρογέριμο Στο Μαυροβούνιο

 

Ποιος να μου το ‘λεγε ότι θα το έφερναν έτσι οι συνθήκες και ότι θα κατέβαινα να πατήσω το ξερό μου και στο Μαυροβούνιο. Μια χώρα που μέχρι πριν 20 χρόνια δεν υφίστατο. Μια χώρα που για κανένα λόγο δεν θα σηκωνόμουνα να πάω στην καθισιά μου. Κι όμως να, μπήκε κι αυτή στον χάρτη των κατακτήσεων! Με μωβ καθώς βλέπετε:

Με πράσινο ανοιχτό οι χώρες που επισκέφτηκα μία μόνο φορά, με πράσινο σκούρο οι χώρες που πήγα πάνω από μία φορά και με μωβ η νέα προσθήκη. Όπως βλέπετε μου απομένει η Ανατολική Ευρώπη και τα βαλκάνια, αλλά ποιος θέλει να πάει στην ανατολική Ευρώπη και τα βαλκάνια; Μόνο αν με στείλουν εκεί σε συνέδριο ή με αεροπειρατεία! 

Το Μαυροβούνιο είναι μια ομορφιά. Εξ ου και οι Σέρβοι ουδέποτε το χώνεψαν ότι ανεξαρτητοποιήθηκε το ομορφότερο κομμάτι της χώρας τους, με δάκτυλο των μεγάλων δυνάμεων. Ο ξεναγός μας το είπε ευθαρσώς: Ουδέποτε καταλάβαμε γιατί διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία, ουδέποτε καταλάβαμε γιατί ήταν αναγκαίο να διαχωριστούμε από τη Σερβία. «Διαίρει και βασίλευε των μεγάλων», μας είπε με νόημα. «Γνωρίζουμε», του απάντησα.

«Μας έβαλαν και στο ΝΑΤΟ!» συνέχισε έκπληκτος ο ξεναγός. «Το Μαυροβούνιο στο ΝΑΤΟ! Ποιος να το πίστευε!» Κι εδώ θα συμφωνήσω. «Μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μας έχουν βάλει ακόμη, τόσα χρόνια μας τάζουν πως θα γίνουμε μέλη αλλά τα ζώα μου αργά. Βέβαια, τι να μπούμε να κάνουμε; Να γεμίσουμε Αφρικανούς λαθρομετανάστες; Βλέπουμε τι γίνεται στην Ιταλία, μια χαρά είμαστε και μόνοι μας!»

Παρόλο που οι μικρές χώρες δεν έχουν την πολυτέλεια να μην ανήκουν πουθενά, εντούτοις καταλαβαίνω τον πόνο του.

Ας αφήσουμε όμως τα πολιτικά. Το Μαυροβούνιο είναι εξαίσιο. Καταπράσινο, παραμυθένιο, και με μια αρχιτεκτονική κληρονομιά των Ενετών που τους ανεβάζει επίπεδο. Ό, τι κτίστηκε επί ενετοκρατίας είναι πανέμορφο. Ό, τι κτίστηκε μετά, εκπέμπει κομμουνισμό και βαλκανίλα. Εμείς κατεβήκαμε στο Κότορ, μία περίκλειστη πόλη σαν την παλιά Λευκωσία, παρόμοια του Ντουμπρόβνικ και όλων των αδριατικών πόλεων με ιταλική επιρροή. Είναι συμπαθέστατη, παραμυθένια και μία χαρά όταν την περπατάς. Μέσα σε μισή ώρα την έχεις δει όλη. Εξ ου και κανονίσαμε με ένα τοπικό τουριστικό γραφείο να μας «πετάξουν» και στο Πέραστ, ένα κοντινό θέρετρο που απέχει από το Κότορ όσο απέχει ο Πρωταράς από την Αγία Νάπα, για να δούμε και τίποτε άλλο.

Το Πέραστ είναι εξίσου πανέμορφο, μεσαιωνικό, ξεχασμένο, αγνό και ανέγγιχτο, αλλά βαρετό όσο δεν πάει. Σε αυτή τη ζωή δεν μπορείς να τα έχεις όλα. Η παραμυθένια ομορφιά συχνά συνάδει με τη βαρεμάρα. Η ασχήμια έχει περισσότερο ενδιαφέρον, παρ’ ότι δεν υποφέρεται. Στο Πέραστ πήραμε ταχύπλοο και επισκεφτήκαμε και το νησάκι με την εκκλησία της Παναγίας τους. Είναι μία πολύ χαρακτηριστική εικόνα, όσοι βλέπατε Γιουροβίζιον θα την έχετε δει να περιφέρεται σε διάφορες καρτ ποστάλ και φιλμάκια των αποστολών ιδιαίτερα στη δεκαετία του ’80 και ‘90.

Βγάλαμε φωτογραφίες, βγάλαμε βίντεος, φάγαμε και τα παγωτά μας και επιστρέψαμε στο πλοίο.

Οι Μαυροβούνιοι, εξαιρουμένου του ξεναγού μας που μιλούσε με ευφράδεια τα Αγγλικά και ήταν γενικότερα εξευρωπαϊσμένος άνθρωπος, είναι λίγο μουντρούχοι. Αγγλικά με τα χίλια ζόρια, μούτρα κατεβασμένα, εξυπηρέτηση σε ύφος «στον λαιμό να σας κάτσει», και μία κακομοιριά διάχυτη. Ο ξεναγός μας είπε ότι παρά τον παράδεισο στον οποίο έχουν την τύχη να ζουν, το μέσο εισόδημα ενός ζευγαριού στην ηλικία των 30-35 είναι τα €700 και ότι πολλά νέα ζευγάρια ζουν σε φθηνά πανδοχεία γιατί η τσέπη τους δεν σηκώνει το νοίκι. Μιζέρια. 

Δεν χρειάζεται να το πω ρητά ότι δεν με ενδιαφέρει να ξανά πάω. Ούτε από πάνω να περάσω που λέει ο λόγος.

 Φυσικά, όλα είναι σχετικά. Μία συνταξιδιώτισσα από τον Καναδά την οποία γνώρισα εν πλω κατά τη διάρκεια μίας δημοπρασίας έργων τέχνης μου (πάω και σε τέτοια για να το παίζω διανοούμενος), μου έλεγε ότι τη χειρότερη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας την εισέπραξε από τους Έλληνες, τους οποίους θεωρεί αγενέστατους. «Είναι δυνατόν να μπαίνεις στο κατάστημά τους και να σου λένε αυστηρά ‘μην αγγίζετε’ στα προϊόντα; Στον Καναδά οι υπαλλήλοι αν δεν είναι super nice απολύονται! Στο Μαυροβούνιο πουθενά δεν μας μίλησαν με τέτοιο τρόπο!» 

Βλέπετε; Έτσι δημιουργούνται τα στερεότυπα, έτσι διαδίδονται οι φήμες. Φυσικά η εν λόγω Καναδή ήτο και ολίγον τι μαλακισμένη. Όσο κάθισα μαζί της δεν σταμάτησε να γκρινιάζει ότι η δημοπρασία προχωρούσε με αργούς ρυθμούς, χλεύαζε τον συντονιστή συνέχεια, και ανυπομονούσε να αγοράσει ένα πίνακα τον οποίο ήλπιζε να κατοχυρώσει στα 1.800 δολάρια. «Χίλια οκτακόσια δολάρια; Τέτοια φτήνια εμείς δεν θα την καταδεχόμασταν στο σπίτι μας. Πόσο μάλλον να πάρουμε έργο τέχνης από δημοπρασία κρουαζιερόπλοιου σαν πτωχάλες! Σε λίγο θα μας πείτε ότι ψωνίζετε από τις προσφορές, τα καλάθια, και με τα κουπόνια!»

Αυτά τα είπα από μέσα μου. Απ’ έξω μου της είπα «nice talking to you».

Ακολουθεί όπως πάντα φωτορεπορτάζ: 

Το νησάκι με τη Lady on The Rocks επάνω. Κάτω, βλέπετε πώς είναι από μέσα. 

Και η πανέμορφη θέα από ένα παράθυρο ανοιγμένο, μέσα από την εκκλησία. 

Τα ενετικά τείχη του Κότορ λίγο πριν περάσουμε την πύλη της παλιάς πόλης. 

Το Πέραστ. 

Η πλατεία που καθίσαμε και φάγαμε στο Κότορ. Χαρούμενη, πολύχρωμη, και με ανυπόφορη ζέστη.

Κάθε βαλκανική χώρα έχει και την Έφη Θώδη της. 

Κρουαζιέρα Θα Σε Πάω Γιατί Σε Νοιάζομαι Και Σ' Αγαπάω

 

Οι διακοπές μου φέτος ήταν άκρως χορταστικές και θαρραλέες.

Η τελευταία φορά που πήγαμε οικογενειακώς διακοπές ήταν το μακρινό πια 2019, προ πανδημίας, στην Αυστρία με τον τρίχρονο Αλέξη. Ο Αλέξης οδεύει στα εφτά έτη αισίως φέτος τον Νοέμβρη και ανάμεσα σ’ αυτό το διάστημα πέρασε την πανδημία του κορωνοϊού, το σοκ του να αποκτάς αδελφάκι (και τι αδελφάκι!), τα οποία τον καθήλωσαν στην ενάλιαν γη Κύπρο για τέσσερα χρόνια. Αυτά τα τέσσερα έτη μας φάνηκαν μια αιωνιότητα. Κάναμε σαν τρελοί να ταξιδέψουμε φέτος κάπου εκτός του πυρωμένου βράχου, αλλά πάντα εντός του πλαισίου που ορίζει η παρουσία ενός δίχρονου και ενός εξάχρονου.

Εξ ου και επιλέξαμε την κρουαζιέρα που βολεύει. Τους έχεις στοιβαγμένους πάνω στο πλοίο όλη μέρα, τους κατεβάζεις λίγο στα νησιά να πάρουν αέρα και να αλλάξουν διάθεση και ύστερα τους κοιμίζεις τέζα. Η κρουαζιέρα ήταν εγγύηση. Ήταν κάτι που ξαναζήσαμε με τη Μπρέντα στον μήνα του μέλιτος και μας είχε μείνει ως μία αξέχαστη εμπειρία, τολμώ να πω ότι υπερκάλυψε ακόμη και την επίσκεψη μας στη Ντίσνεϊλαντ του Ορλάντο για την οποία γνωρίζετε τι συναισθήματα αγάπης τρέφω.

Οπότε, με το που ακούσαμε ότι η Royal Carribean κατέβηκε στη μεσόγειο, δεν το σκεφτήκαμε δυο φορές. Κλείσαμε τις διακοπές από τον περασμένο Ιανουάριο, με συνοπτικές διαδικασίες κιόλας και μετρούσαμε τις μέρες. Ήταν ένα ταξίδι εξαιρετικό, με την έννοια ότι είδαμε πολλά νησιά μαζεμένα (να σας πω ότι εμείς βαριόμαστε τρομερά τις διακοπές στα ελληνικά νησιά, αλλά υπό τις περιστάσεις ήταν ό, τι πρέπει, και μ’ ένα σμπάρο είδαμε τέσσερα τρυγόνια) ήτοι τη Μύκονο, τα Χανιά Κρήτης, τη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα. Εκτός αυτών, περάσαμε και μία μέρα στο Μαυροβούνιο το οποίο είναι ένας σπάνιος προορισμός, απ’ αυτούς που δεν υπάρχει περίπτωση να σηκωθείς να πας από μόνος σου στα καλά καθούμενα, και κάναμε φινάλε στη Ραβέννα της Ιταλίας η οποία απέχει δύο ώρες απ’ τη Βενετία. Μείναμε στη Βενετία δυο βράδια. Καλύτερο δεν μπορούσε να γίνει το φινάλε.

Αναφορικά με τα νησιά, στη Μύκονο και τα Χανιά είχα ξαναπάει, αλλά θεωρώ ότι είναι ούτως ή άλλως must προορισμοί και ήταν εξαιρετική ευκαιρία να τους επισκεφτεί και ο Αλέξης που δεν έχει ξαναπάει. Η Ζάκυνθος και η Κέρκυρα ήταν νέες προσθήκες στον χάρτη. Δεν μπορώ να πω ότι στις 6-7 ώρες που είχαμε στη διάθεσή μας προτού αναχωρήσει το πλοίο, ότι είδαμε τα νησιά σε αντιπροσωπευτικό βαθμό, αλλά πράξαμε το κατά δύναμη. Ομολογώ ότι η Ζάκυνθος σαν τοπίο μου άρεσε, αλλά η χώρα της δεν με ενθουσίασε. Αντιθέτως, η Κέρκυρα έκλεψε την παράσταση, τη λάτρεψα (ίσως επειδή θυμίζει Ιταλία;), και θέλω να επιστρέψω με την πρώτη ευκαιρία να τη χαρώ εις βάθος. Πήγαμε και στο φρούριο (ανέβηκα ως τον φάρο με τον Αλέξη παίζοντας πειρατές και μπαίνοντας μέσα σε όλες τις «φυλακές» ψάχνοντας για σκελετούς και μυστικά περάσματα – θα σέβεστε), πήγαμε και στο ποντικονήσι, τιμήσαμε και «τα καντούνια τα στενά που τα ‘χω σεργιανίσει», προσκυνήσαμε και στον «Άγιο μου Σπυρίδωνα» (διαβάζεται με φωνή Ρένας Βλαχοπούλου), δεν μπορώ να πω. Αδράξαμε τη μέρα.

Θεωρώ ότι η Κέρκυρα απέχει μακράν σε ομορφιά από τα προηγούμενα νησιά που σας ανέφερα και απορώ γιατί έπρεπε να φτάσω στα 42 για να την επισκεφτώ. Είναι τρομερό νησί. Θα ξαναπάμε, ει δυνατόν Πάσχα, για να δούμε και το έθιμο με τις στάμνες. 

Το κρουαζιερόπλοιο μας ήταν το Enchantment of the Seas. Μπορεί να μην ενδιαφέρει κανέναν ποιο ήταν το πλοίο μας εφόσον δεν ήταν ο Τιτανικός, αλλά για όλους όσοι τους απασχολεί το θέμα κρουαζιέρα και όλοι όσοι είχατε την πολυτέλεια να ταξιδέψετε στο παρελθόν με το Oasis of the seas (που θεωρείται το διαμάντι της συγκεκριμένης εταιρείας), το Enchantment είναι μία εμφανής και ορατή διαβάθμιση. Είναι σκαρί του 1997 και παρόλο που ανακαινίστηκε πρόσφατα, το καταλαβαίνεις ότι είναι λίγο… «παλιό». Φυσικά, δεν του λείπει τίποτε, απ’ όλα διαθέτει, και το θέατρο του (που είναι πολύ καλύτερο από όλα τα θέατρα που διαθέτουμε στην Κύπρο), και τις τέσσερεις πισίνες του (η μία εσωτερική), και το kid´s club του, και το καζίνο του, τέσσερα μπαρ – αίθουσες χορού, αίθουσα βιντεοπαιχνιδιών, γκαλερί, όροφο με καταστήματα κτλ. Επί της ουσίας δεν σου λείπει το παραμικρό, αλλά το αντιλαμβάνεσαι ότι δεν είναι "σημερινό". Φαίνεται στη μοκέτα, στην αισθητική που είναι λίγο 90ς με την κακή έννοια, στα ντουλάπια / κομοδίνα της καμπίνας που είναι ντεμοντέ.

Φυσικά, για εμάς τους Κυπρίους που ακόμα κουβαλούμε τα ψυχολογικά προβλήματα που μας δημιουργήθηκαν ταξιδεύοντας με τα πλοία του Λούη στους Αγίους Τόπους τη δεκαετία του ’90, τα πλοία της Royal Carribean όσο παλιά κι αν είναι, σε αποζημιώνουν με το παραπάνω και σου κλείνουν όλες τις πληγές φοβίες που δυνατόν να προκλήθηκαν έκτοτε. Εγώ αγάπησα ξανά την έννοια της κρουαζιέρας εξαιτίας της Royal Carribean (Αρκετή διαφήμιση σας έκανα, περιμένω δώρο).

Το δε ψυχαγωγικό πρόγραμμα του πλοίου κάλυπτε όλα τα μήκη και πλάτη, δεν υπήρχε περίπτωση να βαρεθείς. Κάθε ώρα και λεπτό υπήρχαν happenings σε όλα τα καταστρώματα, για όλα τα γούστα. Προσωπικά συμμετείχα σε τρία μουσικά κουΐζ (ένα για τραγούδια των Queen, ένα για τραγούδια του Ντίσνεϊ και ένα για τραγούδια των Abba). Σε ένα απ’ αυτά κέρδισα και το πρώτο βραβείο που ήταν ένα... ανοιχτήρι με το λογότυπο της εταιρείας. Σοβαρολογώ. Τα βράδια πηγαίναμε σε μία αίθουσα όπου λάμβανε χώρα παιδικό ΚΑΡΑΟΚΕ και ο γιος μου βαθμολογούσε τα παιδάκια που τραγουδούσαν (σε κάποιες περιπτώσεις ήθελα να σηκωθώ και να κάνω φόνο, όχι μόνο επειδή τα παιδάκια τραγουδούσαν παράφωνα αλλά επειδή οι γονείς τους τα έστελναν να τραγουδήσουν με το ζόρι για να ικανοποιήσουν τη δική τους ματαιοδοξία. Όταν έβλεπαν ότι το μωρό δεν ανταποκρινόταν και έχασκε μπροστά στο μικρόφωνο, σηκώνονταν και τελείωναν το τραγούδι οι ίδιοι). Όταν ο Αλέξης νύσταζε τον έστελνα στην καμπίνα και πήγαινα να παίξω ρουλέτα.

Πρώτη φορά στη ζωή μου έπαιξα σε καζίνο. Τον φοβάμαι λίγο τον τζόγο, χώρια που κουβαλώ ένα φόβο από μικρός ότι πάντα είμαι άτυχος σ’ αυτά και «πάντα χάνω». Όμως δεν ήθελα να πέφτω να κοιμάμαι με τις κότες και σκέφτηκα να το δοκιμάσω κι αυτό μια φορά στη ζωή μου. Το τι είδαν τα μάτια μου στη ρουλέτα δεν περιγράφεται. Αμερικάνοι να πετάνε του κρουπιέρη εκατονταδόλαρα ωσάν να είναι πετσετάκια και να τα χάνουν μέσα σε 10’ λες και είναι το πιο καθημερινό πράγμα στον κόσμο. Εγώ έπαιξα όλα κι όλα πενήντα ευρώ και ακόμα το φυσώ και δεν κρυώνει που τα έχασα. Εμ, ποντάροντας όλη νύχτα μια στο μαύρο μια στο κόκκινο, δεν βλέπεις χαΐρι. Πάντως, έχει τρομερό ενδιαφέρον να κάθεσαι και να κόβεις φάτσες γύρω από τις ρουλέτες. Να προσπαθείς να τους ψυχολογήσεις, να διερωτάσαι τι δουλειές κάνουν όλοι αυτοί και τζογάρουν με τόσο πάθος, με τόση απληστία, και άλλοι με τόση αδιαφορία ως προς το αν κερδίσουν ή αν θα χάσουν. Είχε ένα ηλικιωμένο Βραζιλιάνο που έπαιζε με τον μεσόκοπο γιο του μια περιουσία και παρόλο που συνέχεια έχαναν συνέχιζαν απτόητοι. Και είχε και μία συνταξιούχα Αμερικάνα η οποία μάλιστα ήρθε κι έκατσε με τις πατερίτσες (!) δίπλα μου, η οποία όταν άλλαξε ο κρουπιέρης σηκώθηκε και έφυγε γιατί καθώς μου εξήγησε «άλλαξε και το γούρι!» (Πολύ "χαρτοπαίχτρα" φάση). Γράφεις βιβλίο με αυτά που βλέπεις. Τι δουλειά είχα κι εγώ ανάμεσα σε όλους αυτούς ένας Θεός ξέρει, πάντως όποτε κέρδιζα 5-6 δολάρια το καταφχαριστιόμουν και φαντασιωνόμουν ότι θα φύγω από εκεί μέσα σαν τον Σκρούτζ, εκατομμυριούχος. Αμ, δε!

Κάτι άλλο που είδα στο πλοίο και μου έκανε τρομερή εντύπωση ήταν το γεγονός ότι πολλοί επιβάτες, κυρίως Αμερικάνοι, έγραφαν τα παιδιά τους στο kid’s club από το πρωί που άνοιγε και τα παραλάμβαναν το βράδυ που έκλεινε. Στο μεταξύ, κατέβαιναν αμέριμνοι και ξέγνοιαστοι στα νησιά, περιφέρονταν, κολυμπούσαν, έκαναν τη ζωούλα τους, αφήνοντας τα παιδιά τους στο έλεος των φροντιστών εν πλω. Το γεγονός ότι δεν είχαν άμεση επικοινωνία με το kid’s club (σε κάποιες περιπτώσεις το κρουαζιερόπλοιο δεν έδενε καν στο λιμάνι, αλλά παρέμενε στα ανοιχτά και δεν είχες πρόσβαση σ’ αυτό όποτε σου καπνίσει) δεν έδειχνε να τους απασχολεί. Μη μιλήσω για το ενδεχόμενο να σηκωθεί να φύγει το πλοίο εξ αιτίας κάποιου απρόοπτου γεγονότος και να μείνεις εσύ στο νησί και τα παιδιά σου πάνω στο πλοίο μόνα τους. Τι να πεις πια!

Μιας και μίλησα για απρόοπτα να σας πω ότι ένα πρωινό ξυπνήσαμε με τη φωνή του καπετάνιου να μας ενημερώνει από τα μεγάφωνα πως λόγω ενός προβλήματος υγείας ενός εκ των επιβατών, το πλοίο έπρεπε να αλλάξει πορεία, να κατευθυνθεί στις ακτές της Ιταλίας ώστε να μπορεί να πλησιάσει ένα ελικόπτερο και να τον παραλάβει. Δεν μας είπε τι έπαθε ο επιβάτης, αλλά οι ψίθυροι στα καταστρώματα μιλούσαν για καρδιακό επεισόδιο. Εν ριπή οφθαλμού το κατάστρωμα άδειασε, μαζεύτηκαν τα κρεβατάκια, έκλεισαν οι πισίνες, απομακρύνθηκαν άπαντες και το κατάστρωμα μεταμορφώθηκε σε χώρο προσγείωσης ελικοπτέρου. Ενόσω διήρκησε η διάσωση είχαμε αυστηρές οδηγίες όπως παραμείνουμε εντός του πλοίου και να μην τολμήσουμε να βιντεοσκοπήσουμε ή φωτογραφίσουμε το παραμικρό από την όλη διαδικασία. Πειθάρχησαν άπαντες. Εμείς μείναμε στο λόμπι όπου λάμβανε χώρα μάθημα γιόγκα και ζούμπα (τραγικό!), και προσπαθούσαμε να απασχοληθούμε. Το πόσο στεναχωρήθηκα για τον άνθρωπο δεν περιγράφεται κι ας μην είχα ιδέα ποιος ήταν. Όταν είδα το ελικόπτερο να αχνοφαίνεται από ένα φινιστρίνι συγκινήθηκα. Όταν μας ανακοινώθηκε ότι το ελικόπτερο παρέλαβε τον ασθενή και απομακρύνθηκε με επιτυχία ο κόσμος ξέσπασε σε χειροκροτήματα και χαρούμενες ιαχές. Ήταν πολύ συγκινητικό.

Τα υπόλοιπα, περί Μαυροβουνίου, Βενετίας κτλ, θα σας τα πω άλλη μέρα. Ακολουθεί σύντομο φωτορεπορτάζ:

Το κατάστρωμα. Οι γέφυρες φωτισμένες, ωραιότατες, είχαν κάτι από "Καλατράβα". 

Λοιπόν, εδώ έχει ζουμί. Εδώ βλέπετε δυο πόρτες από καμπίνες διακοσμημένες με χειροτεχνίες επιβατών, εικάζω Αμερικανών οι οποίοι τρέπονται και τέρπονται με τέτοιες ηλίθιες χαριτωμενιές. Διάβαζα στα γκρουπ στου φέησμπουκ ότι οι επιβάτες και δη οι έμπειροι, δεινοί επιβάτες, επιδίδονται σε έναν άτυπο διαγωνισμό ως προς το ποιος έχει διακοσμήσει πιο όμορφα την καμπίνα του. Αν περιφέρεσαι στους διαδρόμους του ξενοδοχείου του πλοίου θα βρεις πολλές τέτοιες. Μάλιστα, υπάρχει και ένας μυστικός κωδικός. Αν δεις πόρτα με ανανάδες πρόκειται για swingers που ψάχνονται και είσαι ευπρόσδεκτος να "χτυπήσεις". Ανανάδες δεν είδα όσο κι αν είχα ανοιχτά τα μάτια μου, πάντως.

Μια φωτογραφία των ακτών της Αλβανίας ένα συννεφιασμένο απόγευμα που αφήσαμε την Κέρκυρα και κατευθυνόμασταν στο Μαυροβούνιο. 

    Το τελευταίο μας βράδυ στο πλοίο, οι εργάζομενοι μας κούνησαν το μαντίλι, ή μάλλον τη σημαία της χώρας προέλευσής τους. Υπάλληλοι από εξήντα ένα διαφορετικά έθνη εκπροσωπούνται στο Δυναμικό του εν λόγω πλοίου. Παρέλασαν περήφανοι ενώ οι πιο τολμηροί στο άκουσμα της χώρας τους παρουσίασαν και ένα μίνι χορευτικό. Πολύ Γιουροβίζιον και Ολυμπιακοί Αγώνες, το καταφχαριστήθηκα. Όσο πιο φτωχή η χώρα τόσο περισσότεροι οι εργαζόμενοι, όσο πιο προηγμένη τόσο πιο λίγοι. Π.χ. υπήρχαν πέραν των 100 Φιλιπινέζων και μόνο ένας Σουηδός (που μάλιστα ήταν ο καπετάνιος). Υπήρχε και μία ελληνική σημαία, αλλά παραδόξως την κρατούσε ένας ασιάτης. Δεν ξέρω να σας πω περισσότερα. 

Το θέατρο του πλοίου. Αντιλαμβάνεστε από την αισθητική ότι εκπροσωπεί μια άλλη εποχή. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να είναι πιο άρτιο και πιο πλούσιο από οτιδήποτε λειτουργεί αυτή τη στιγμή στην Κύπρο. Τόσο ΓΤΠ είναι αυτή η χώρα. 

Εγώ, ένα βράδυ που έφυγα από το καζίνο και διαπίστωσα ότι στο κυρίως λόμπι λάμβανε χώρα 80ς πάρτι. Ένα χάρμα να βλέπεις τόσες φυλές μαζεμένες να διασκεδάζουν μαζικά. Από το πανεπιστήμιο είχα να δω τέτοια ωραία θεάματα. 

Το λόμπι την πρώτη μέρα της κρουαζιέρας. Με το που μπήκαμε μέσα αντικρίσαμε αυτό. Εντυπωσιακό δίχως άλλο. Τα μπαλόνια στο ταβάνι έπεσαν το βράδυ στο πάρτι καλοσωρίσματος. Η μπουμπού μου ενθουσιάστηκε που έπαιζε μπαλόνο-πόλεμο συνοδεία του Dancing Queen από τη ζωντανή ορχήστρα. 

Στο Ηρώδειο

 

Το μάθατε, φαντάζομαι, ότι η Βίσση θα τραγουδήσει στο Ηρώδειο στα πλαίσια των εορτασμών για τα 50 χρόνια της καριέρας της. Αν δεν το μάθατε, μάθετε το και κυρίως χωνέψτε το. Σκεφτόμουν ότι θα ήθελα να πάω, αλλά δυστυχώς η συναυλία θα γίνει ημέρα Τετάρτη και δεν βολεύει, εξάλλου τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν μέσα σε τέσσερεις ώρες, οπότε χλωμό το ενδεχόμενο να έβρισκα εισιτήριο, ακόμη κι αν καθόμουν στην ουρά να περιμένω πρώτος-πρώτος. Θα είναι κρίμα να χάσω την απόλυτη αποθέωση – πάντα ήθελα να την απολαύσω και συνοδεία συμφωνικής ορχήστρας στα πιο λυρικά κομμάτια της, αλλά ελπίζω κι εύχομαι ότι με κάποιο τρόπο θα φέρει την παράσταση αυτή και στην Κύπρο κάποια στιγμή. Σίγουρα δεν θα είναι το ίδιο με το να τη δεις στο Ηρώδειο κάτω από την Ακρόπολη. Αλλά απ’ τα ολότελα…

Και ας έρθουμε στο προκείμενο.

Με μεγάλο ενδιαφέρον παρατήρησα τις δημόσιες αντιδράσεις με την ανακοίνωση του ονόματος της Βίσση στο Ηρώδειο. Μπορεί κατά καιρούς να εμφανίστηκαν κι άλλα ονόματα της mainstream μουσικής σκηνής στο συγκεκριμένο χώρο (ακόμη και η Καλομοίρα η οποία ξεμύτισε από την γενέθλια τούρτα του Σαββόπουλου τραγούδησε το 2004 εκεί και δεν άνοιξε ούτε μύτη), αλλά με τη Βίσση έγινε ένας μικρός σάλος, και θυμήθηκα τα νιάτα μου, όταν εν έτει 1997 αν τολμούσες να πεις στο σχολείο ότι σου αρέσει η Βίσση και όχι οι Πύξ-Λάξ σε θεωρούσαν απόκληρο ρεζίλα. Φυσικά, πριν δυο χρόνια ο Στόκας έβγαλε ντουέτο με την Άννα, οπότε there you go, αλλά μετά από τόσα χρόνια ποιος νοιάζεται. Εγώ ανέκαθεν γνώριζα ποιου μεταξύ των δύο η μετοχή άξιζε περισσότερα.

Στο μεταξύ ανακοίνωσαν οι Μέλισσες ότι θα τραγουδήσουν κι εκείνοι στο Ηρώδειο, ενώ σήμερα ανακοινώθηκε και η συναυλία του Κωνσταντίνου Αργυρού στον ίδιο χώρο. Τόσος ντόρος και αντιδράσεις όμως δεν προκλήθηκαν όσες για την Άννα. Για τους δύο τελευταίους, κανείς δεν άκουσε, κανείς δεν είπε, κανείς δεν τοποθετήθηκε. Για την Άννα όμως και τι δεν ειπώθηκε! Ένας γνωστός μου μου έγραψε στο whatsapp πως «κάποτε επιτέλους πρέπει να καθαρίσει το Ηρώδειο από τα σκατά» (ναι, αυτή τη λέξη χρησιμοποίησε – τόσο μένος!), ενώ άλλοι αδιάφοροι στα σόσιαλ διερωτήθηκαν «τι δουλειά έχουν τα πρόστυχα, τα μαύρα, τα εσώρουχα στο Ηρώδειο (σημείωση ότι αυτό δεν το λέει καν η Βίσση, αλλά ο Καρβέλας). Σήμερα ήρθε και μία τοποθέτηση από τη Μαρία Κουγιουμτζή, την κόρη του γνωστού συνθέτη, η οποία διερωτούνταν τι δουλειά έχει η Βίσση στο Ηρώδειο και ότι ανησυχεί για την πορεία του χώρου.

Τώρα θα μου πείτε, «σιγά τα άτομα» και θα συμφωνήσω. Μου κάνει όμως εντύπωση που εν έτει 2023 δεν έχουν εμπεδώσει όλοι τι πάει να πει Άννα Βίσση και ότι συνεχίζουν να εθελοτυφλούν μπροστά στην πορεία της. Κουφοί να ήταν, θα είχαν έλεος. Η Άννα έχει κάνει τα άπειρα τα τελευταία πενήντα χρόνια και έχει δοκιμαστεί επιτυχώς σε όλα τα είδη. Δεν έχει καταπιαστεί με κάτι που δεν ήταν επιτυχία τόσο εισπρακτικά ή μουσικά. Εντάξει, έβγαλε 1-2 δίσκους που δεν πούλησαν τα αστρονομικά αντίτυπα που ακούγαμε όλοι πριν 30 χρόνια, αλλά άλλαξαν οι εποχές. Κατά τα άλλα, τι να της προσάψεις;

Αν δεν τραγουδούσε η Βίσση στο Ηρώδειο ποιος θα τραγουδούσε;

Μου έγραψε ένα βλήμα στο τουίτερ τις προάλλες περιπαιχτικά «αγάπη από νάιλον». Δεν είναι φοβερό που ο κόσμος δεν μπορεί να αντιληφθεί το μεγαλείο της ποπ; Που δεν μπορεί να καταλάβει πόσο έξυπνο και πρωτότυπο κόνσεπτ είναι το νάιλον ως στίχος; Προφανώς δεν είναι ποίηση. Αλλά σιγά, αυτοί που δεν ακούν Βίσση ακούν μελοποιημένο Βρεττάκο και Ελύτη; Το νάιλον βγήκε πριν είκοσι χρόνια. Το ότι το θυμάται και το χρησιμοποιεί ως επιχείρημα κάτι δείχνει.

Ξέρω ότι η Βίσση έβγαλε και μικρά διαμάντια. Αυτά δεν τα έχω τόσο περί πολλού. Εγώ βρίσκω τη μαγεία και την ευφυία του Καρβέλα στα πιο «ξευτυλισμένα». Θέλω να πω, εγώ τον στίχο «amore mio che coza, πιες με σαν να ‘μια γκαζόζα» τον βρίσκω τρομερά χαριτωμένο για να κάτσω να ασχοληθώ με το «Δώδεκα και ούτε ένα τηλεφώνημα» που ναι μεν είναι ύμνος, αλλά δεν λέει και τίποτε εκτός του κόσμου τούτου. Αν δεν περιέχεται λίγη τρέλα σ’ αυτό που ακούς, λίγη προσωπικότητα, δεν αξίζει και τόσο. Προφανώς η επιτυχία είναι ένας συγκερασμός πραγμάτων και δεν φτάνει μόνο ο στίχος ή η μελωδία, αλλά ο Καρβέλας πάντα έβρισκε την ισορροπία ανάμεσα στα τραγούδια του. Κι αν κάποτε δεν την έβρισκε, του το συγχωρούσες γιατί συνολικά ήταν πάντα μέσα στην πεντάδα των σπουδαιότερων συνθετών του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού.

Θα μου πεις είναι τώρα τραγούδια της προκοπής το «χούλα-χουπ μωρό μου», το «λάμπω σαν διαμάντι, σαν τον ήλιο», το «μπορείς απόψε να βγεις με όλες τις τσούλες της γης», και άλλα «ανορθόδοξα» σουξέ. Αν δεν μπορείς να δεις τη μαγεία που ενέχουν και πώς αυτά συμβάλλουν στην ανύψωση της διάθεσής σου, πώς συνέβαλαν στην ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας, πώς έγιναν καλτ, πώς μεγάλωσαν μια ολόκληρη γενιά, τότε απλά σε λυπάμαι. Ναι, είναι παιδικά, εύπεπτα αλλά τη δουλειά τους την κάνουν. Αυτό είναι που αδυνατεί να δει ο εκάστοτε κουφός.

«Ναι, αλλά κάνουν για το Ηρώδειο;» θα μου πεις. Όχι βέβαια, γιατί να κάνουν για το Ηρώδειο. Το Ηρώδειο χωράει 5.000 άτομα. Προχθές η Βίσση τραγούδησε στο θέατρο Πέτρας και είχε 20.000 θεατές. Κρέμονταν από τα βράχια να την ακούσουν. Γιατί να θέλει να γεμίσει το Ηρώδειο που είναι μια τρύπα για τα κυβικά της; Ναι, είναι ιστορικό, είναι ειδυλλιακό, είναι επιβλητικό. Σιγά! Την ανάγκη του είχε η Βίσση! Το Ηρώδειο έπρεπε να παρακαλάει, όχι η Άννα αυτό. Χάρη του κάνουμε του Ηρώδειου.

Και να σας πω και κάτι που έχω συμπεράνει πολλάκις όλα αυτά τα χρόνια που το παίζω υπερασπιστής της και μονομάχος της. Όσο πιο άμουσος και αποτυχημένος είναι ο άλλος, τόσο περισσότερο την απεχθάνεται δημόσια. Δεν βρήκα ακόμα μουσικό κατασταλαγμένο και επιτυχημένο που δεν την παραδέχεται. Όσοι την ειρωνεύονται είναι κάτι μουσικοί πουθενάδες που ουδέποτε κατάλαβαν, και που αν με ρωτάτε, ούτε έχουν την ικανότητα να καταλάβουν. Βέβαια μπορεί να ισχύει και το άλλο, να καταλαβαίνουν αυτοί κάτι παραπάνω και να μην καταλαβαίνω εγώ. Κι αυτό μπορεί να ισχύει. Πάντως, οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Και οι αριθμοί είναι αντικειμενικοί δείκτες. Η Βίσση είναι η δεύτερη σε κατάταξη σε πωλήσεις στην Ελλάδα μετά την Χ. Αλεξίου από καταβολής δισκογραφίας. Κι αυτό με μετρήσεις προ δεκαετίας. Σήμερα μπορεί και να την έχει ξεπεράσει. Ας το ξεπεράσετε κι εσείς.

Την ηλίθια την κόρη του Κουγιουμτζή έχει από το μεσημέρι που τη βλέπω να προσπαθεί να απαντήσει στα σχόλια των θαυμαστών της  Άννας. Προ ολίγου τσέκαρα και είδα ότι διέγραψε τη δημοσίευση. Όλες αυτές οι κακομοίρες δεν έχουν καταλάβει τίποτα. Γουότ ε πίτι!

Αχ, Μάνα Μου Ελλάς

 

Θυμάμαι που ήμουν μικρό παιδάκι και ένα απόγευμα κάθισε κάτω ο πατέρας μου και μου εξήγησε τι πα να πει «Κυπριακό» και τι συνέβη στη χώρα μου με τους Τούρκους. Φαίνεται θα με είδε αγχωμένο με τις πληροφορίες και τότε πρόσθεσε στα όσα έλεγε ένα «μην φοβάσαι γιατί αν τολμήσουν να ξανάρθουν (οι Τούρκοι), θα έρθει η Ελλάδα με τον στρατό της να μας σώσει και τότε θα μετανιώσουν την ώρα και τη στιγμή που τα έβαλαν μαζί μας». Ακόμα το θυμάμαι, σαν να ήταν χθες. 

Αυτό το παραμύθι το ‘χαψα με την πρώτη. Όχι μόνο το ‘χαψα, αλλά με παρηγορούσε, με κατεύναζε, και με καθόρισε μεγαλώνοντας αφού η Ελλάδα στα μάτια μου δεν έγινε απλά η μητέρα πατρίδα αλλά και η προστάτιδα μας, το δέος, ο φόβος και ο τρόμος της Μεσογείου. Οι Αρχαίοι Έλληνες πάντα νικούσαν στη μυθολογία και στην ιστορία, γιατί όχι και τώρα που πέρασαν τόσα χρόνια και όσο να πεις, εκμοντερνίστηκαν και μόνο μπροστά θα μπορούσαν να πάνε.

Ομολογώ ότι μου πήρε πολλά χρόνια να απομυθοποιήσω την Ελλάδα. Ακόμη και ως έφηβος η Ελλάδα ήταν για μένα το Big Apple, η γη της επαγγελίας, μία υπέροχη χώρα γεμάτη με πλούσια θέατρα, φανταστικά μπουζούκια, ωραίες γυναίκες που ξέρουν να μιλούν και να σε καβλώνουν με την προφορά τους, περιοδικά με πνευματώδη κείμενα, πάμπολλα τηλεοπτικά κανάλια με υπέροχες τηλεοπτικές σειρές που εμείς στην Κύπρο κάναμε αμάν για να δούμε. Η Ελλάδα ήταν για μένα όλα όσα θα ήθελα να έχει και η Κύπρος αλλά δεν έχει.

Το πόσο ήθελα να γίνω κομμάτι της δεν περιγράφεται. Ακόμη κι όταν σπούδαζα, και όφειλα να έχω αρχίσει να οσφραίνομαι την πραγματικότητα, κοιμόμουν ύπνο βαθύ. Εκείνη τη λαμπερή περίοδο του 2000-2005 που η Ελλάδα αναλάμβανε τους Ολυμπιακούς, κέρδιζε Ευρωμπάσκετ, Γιουροβίζιον και όλα φάνταζαν υπέροχα ο στόχος μου ήταν ένας. Να πάρω το πτυχίο και να κατέβω στην Αθήνα με τα τσαρούχια, να ζήσω μόνιμα, να βρει ο γύφτος της γενιά του, να αγαλλιάσει η καρδιά του. Μετά ξέσπασε η οικονομική κρίση και αντί η Ελλάδα να απορροφά εμάς, άρχισε η Κύπρος να απορροφά Ελλαδίτες. Ευπρόσδεκτοι και όσοι περισσότεροι τόσο το καλύτερο. Κάποτε θα άλλαζε η ρότα και θα επιστρέφαμε στην κανονικότητα. Αυτή η κανονικότητα ακόμα δεν ήρθε. Και αν έρχεται, έρχεται καβάλα στο καβούκι μιας χελώνας που καταφθάνει από την Κίνα. 

Με τα τελευταία νέα από την Ελλάδα, με τις πυρκαγιές, την πτώση του canadair και την έκρηξη στις αποθήκες πυρομαχικών στρατοπέδων σε περίοδο, μάλιστα, ειρήνης, βεβαιώθηκα ότι αυτό το μπουρδέλο δεν θα ισιώσει ποτέ, και ότι αργά ή γρήγορα πρέπει να βάλω ένα Χ στη φαντασίωση της Μεγάλης Ελλάδας, της σωτήρος με την οποία εγώ μεγάλωσα. Τώρα θα μου πεις, και πού θα στραφείς σε ώρα ανάγκης; Πάντα στη μάνα μας στρεφόμαστε σε ώρα ανάγκης. Δεν θα αλλάξει αυτό. Απλώς πλέον την αποτιμούμε και την τοποθετούμε στη σωστή της διάσταση. Δεν είμαι απ’ αυτούς που ξαφνικά αλλάζουν τροπάρι. Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες. Αλλά ναι, δεν είναι χώρα αυτή.

Αναγκάστηκα και εγώ να μιλήσω στον γιο μου για το Κυπριακό και την κατάσταση με τους Τούρκους πριν λίγα χρόνια, όταν ήταν 3-4 ετών. Και αυτό γιατί είδε τη σημαία του ψευδοκράτους στον Πενταδάκτυλο να αναβοσβήνει και με ρώτησε έκθαμβος «τι είναι εκεί». Όταν του εξήγησα ότι ζούμε σε χώρα στην οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνει πόλεμος και θα πρέπει να πολεμήσουμε για να την υπερασπιστούμε έμεινε λίγο σιωπηλός. Θυμάμαι ότι ήμασταν μέσα στο αυτοκίνητο και κάπου πηγαίναμε. Έσπασε την αμήχανη σιωπή μετά από λίγο και μου είπε «Παπά, έχουμεν όπλα; Επειδή εγώ έχω δυο σπαθιά!»

Δύο σπαθιά από φελιζόλ, ξέρετε, αγορασμένα από το Jumbo. Κατά μία έννοια, και αυτά μας κάνουν. Αυτά που διαθέτουμε δεν είναι και πολύ καλύτερα.

Θεέ μου, σε τι χώρες γεννηθήκαμε!

Πάμε Στο Ρυάκι

Έχω να γράψω ένα μήνα επειδή διανύω τη φρικτή χρονική περίοδο την οποία η πλέμπα αποκαλεί «καλοκαίρι».

Δεν υπάρχει αυτό το κακό.

Από την ώρα που θα ξυπνήσω μέχρι την ώρα που θα κοιμηθώ, δεν κάνω τίποτε άλλο, απλά περιμένω πότε θα νυχτώσει, να φύγει αυτός ο καύσωνας. Η γη πλέον μυρίζει στάχτες. Κι ας μην έχει πιάσει κάπου φωτιά. Χθες βράδυ στη δύση του ηλίου στεκόμουν στον κήπο και η γη βρωμούσε καμένα. Το δε αεράκι που φυσούσε είχε την ίδια αίσθηση με όταν ανοίγεις το φούρνο μετά από 50’ ψήσιμο. Κόλαση.

Πότε δεν μου άρεσαν τα καλοκαίρια. Ακόμη και στις αρχές της δεκαετίας του ’90 που το αντηλιακό δεν ήταν επιβεβλημένο, τη ζέστη δεν την άντεχα. Είμαι χριστουγεννιάτικος τύπος.

Το μόνο που κάνω όλο τον Ιούλιο είναι να παίρνω τα μωρά και να περιφέρομαι μέσα στο μωλ ασκόπως για να εκμεταλλευτούμε το δωρεάν έαρκοντίσιον. Το Σάββατο το περάσαμε στο the mall of Cyprus και την Κυριακή στο Nicosia Mall. Το τραγικό είναι ότι συναντήσαμε κι άλλες γνωστές μας οικογένειες να πράττουν το ίδιο. Σβάρνα τα μωλ προς επιβίωση απ’ τον καύσωνα. Σε δέκα χρόνια θα ζούμε μόνιμα μέσα στα μωλ, θα είναι απαγορευμένο να βγεις εκτός. Όπως κάνουν οι αραπάδες. Έχουμε και στο σπίτι έαρκοντίσιον, βέβαια, αλλά γιατί να το πληρώνω εγώ; Και πόση ώρα νομιζεις ότι μπορείς να μαντρώσεις ένα εξάχρονο και ένα δίχρονο σε τέσσερεις τοίχους; Πας στο μωλ, τους ξα-mall-ας, και παίζεις τον σωστό πατέρα.  

Η καρδιά μου μαύρη και με τις πυρκαγιές στην Ελλάδα. Δεν θα μείνει τίποτε. Θα ζήσουμε να δούμε όλη τη μεσογειακή Ευρώπη καμένη. Θα γίνουμε οικολογικοί μετανάστες και καμία βόρεια χώρα δεν θα μας δέχεται. Θα πεθάνουμε.

155 μέρες ως τα Χριστούγεννα! Αυτό με παρηγορεί. Αν ήμουν το Jumbo θα είχα βγάλει κιόλας τη διαφήμιση με τη σακούλα.

Κάνω υπομονή και τρία μπάνια την ημέρα.

Επίκαιρα, Μίζερα Και Ευφάνταστα

Καλημέρα, καλημέρα!

Έχω πολλά και διάφορα να σχολιάσω.

Ας ξεκινήσω από τα πιο μίζερα.

Κάβλα το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ελλάδα, μία κάβλα! Άρχισα να επανακτώ την πίστη μου στον ελληνικό λαό. Δεν πρόκειται να ξεχάσω που στις 25 Ιανουαρίου 2015 βγήκε πρώτο κόμμα στην Ελλάδα ο ΣΥΡΙΖΑ και μας έκαναν εκείνον τον αμόρφωτο ξευτύλα πρωθυπουργό. Πού το θυμάμαι; Το θυμάμαι γιατί μία μέρα πριν από εκείνες τις εκλογές ήταν ο γάμος μου. Σύσσωμοι οι καλεσμένοι εξ Ελλάδος αγχώνονταν να επιστρέψουν αμάν-αμάν στα σπίτια τους να προλάβουν να ψηφίσουν, μην τυχόν και βγει ο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν τα καταφέρανε δυστυχώς, και για να πω την αμαρτία μου, είχα αρχίσει να θεωρώ την ημερομηνία του γάμου μου γρουσούζικη. Να όμως που πήραν πούλο το ’19 και πήραν έναν ακόμα μεγαλύτερο χθες βράδυ. Αμήν να δώσει ο Θεός να ζήσουμε να δούμε μία Ελλάδα χωρίς ΣΥΡΙΖΑ. Δεν μου αρκεί το 17% που πήρανε τώρα. Θέλω να τους δω εξαφανισμένους από προσώπου γης. Μεγαλύτερα παρτάλια δεν ξέβρασε ποτέ προηγουμένως η ανθρωπότητα. Τουρκόφιλοι και ανθέλληνες μέχρι το μεδούλι. Τουλάχιστον όσοι γνώρισα εγώ. Επικίνδυνοι για τη χώρα.

Και για να καταλάβετε το μέγεθος της ψυχικής τους πενίας, σήμερα δεν βγήκανε να δουν τα χάλια τους και να προχωρήσουν σε κάποια υποτυπώδη ενδοσκόπηση ώστε να βρουν τι έφταιξε. Σήμερα ασχολούνται με το γιατί μπήκε το κόμμα των Σπαρτιατών στη Βουλή. Ό,τι έκαναν και οι δικοί μας δηλαδή, που αντί να κάτσουν να σκεφτούν τι φταίει που μειώνονται τα ποσοστά τους σε κάθε εκλογική διαδικασία, κάθονται και ασχολούνται με το ΕΛΑΜ και τον Θεμιστοκλέους. Απορούν πώς γίνεται να αυξάνονται τα ποσοστά τους και να μπαίνει αυτός ο τύπος στη Βουλή. Μπαίνει επειδή είστε άχρηστοι να τον αναχαιτίσετε. Γι’ αυτό μπαίνει.

Δεν αναμένω ιδιαίτερες προκοπές από τη ΝΔ, να σας πω την αλήθεια. Αλλά πλέον είναι τόσο χαμηλό το επίπεδο του πολιτικού λόγου και σκέψης που ο κόσμος λέει, ας είναι και με τον Μητσοτάκη. Εγώ θυμάμαι πως όταν ήμουν μικρός τον Μητσοτάκη τον κορόιδευε όλο μου το σόι. Τον πατέρα Μητσοτάκη εννοώ. Πού να ήξερα ότι θα φτάναμε στο σημείο να λέμε στον υιό Μητσοτάκη «σώσε μας»! Τόση απελπισία.

Είδα και τη Τσαπανίδου που θίχτηκε με τη σάτιρα του Ζαχαράτου. Ως είθισται και όπως ήταν αναμενόμενο, μίλησε για σεξιστικό λόγο επειδή ο Ζαχαράτος είπε «αφήστε με να ολοκληρώσω». Θεωρεί μειωτικό για το φύλο της να ολοκληρώνει μία γυναίκα. Τόσα καταλαβαίνει κι αυτή η κακομοίρα. Εγώ πλέον το έχω εμπεδώσει. Όλες οι ανίκανες και κενές γυναίκες δηλώνουν φεμινίστριες και επικαλούνται με του ψύλλου του πήδημα «σεξιστικό λόγο». Έμεινε κι αυτή, η Ποπάρα, εκτός Βουλής, άντε με το καλό να της δώσουν να λέει κανένα Δελτίο Καιρού, σε δουλίτσα να βρίσκεται. Είδα το βίντεο του Ζαχαράτου, μια σάχλα και μισή, τριάντα χρόνια τώρα τα ίδια ξεπερασμένα αστεία λέει, απορώ γιατί ασχολήθηκε μαζί του. Αν το προσπερνούσε κανένας δεν θα το θυμόταν σήμερα.

Λοιπόν, σε άλλα θέματα, πιο σπουδαία.

Εχθές το βράδυ πήγα στη συναυλία που έγινε στο Δημοτικό Θέατρο προς τιμήν της Λίνας Νικολακοπούλου. Θα τραγουδούσε ο Βουτσικάκης με την Σοφία Παπάζογλου, με τις χορωδίες του ωδείου Μουσικοί Ορίζοντες και τη συμφωνική ορχήστρα του Δήμου Στροβόλου. Εγώ τη Νικολακοπούλου τη συμπαθώ, αλλά δεν θα σηκωνόμουν από τον καναπέ μου να πάω ν’ ακούσω αφιέρωμα στο έργο της. Η Μπρέντα μου το πρότεινε, επειδή «παραπονιέσαι ότι πλέον δεν βγαίνουμε αρκετά μονάχοι μας», οπότε είπα, ας είναι. Ας πάμε. Μα, τι να σας πω.

Άνοιξε η καρδούλα μου φύλλα-φύλλα. Από την ώρα που η παιδική χορωδία έβγαλε την πρώτη της αρμονία, και είπαν τα παιδάκια το πρώτο «ωωω», τα μάτια μου γέμισαν δάκρυα και έτρεχαν αβίαστα καθόλη τη διάρκεια της βραδιάς. Βασικά, τα μωρά ως όντα δεν υπάρχει περίπτωση να μην εμφανιστούν επί σκηνής και να μην κλέψουν τη παράσταση. Να τραγουδούν τη Σωτηρία Της Ψυχής και να χαίρεσαι ότι μπορείς να ελπίζεις για το αύριο. Ο Βουτσικάκης ήταν μία αποκάλυψη. Η Παπάζογλου επίσης πολύ καλή. Η Νικολακοπούλου βγήκε στο τέλος να πει δυο κουβέντες και μέσα στην απλότητά της ξεδίπλωσε ξανά όλο το μεγαλείο της ψυχής της. Τι να πεις γι’ αυτή τη στιχουργό, τα λόγια περιττά.

Η βραδιά όμως ήταν για εμένα συγκινητική γενικότερα. Το ωδείο των Μουσικών Οριζόντων το ίδρυσε η Ανθή Παπαφιλίππου. Με την Ανθή ήμασταν συμμαθητές στο Δημοτικό, αλλά και αργότερα στο λύκειο, σε διαφορετικά όμως τμήματα. Τη θυμάμαι τόση δα, να κάθεται στο διπλανό θρανίο με την Ισαβέλλα και να τσακωνόμαστε για τα σβηστήρια και τις ξύστρες. Χθες την είδα ολόκληρη κοπέλα να διευθύνει χορωδίες και να συντονίζει συναυλίες. Ένα μεγάλο μέρος της συγκίνησής μου ήταν και για εκείνην. Για την εξέλιξη της, την πρόοδο και την καταξίωση της. Στο κοινό υπήρχαν κι άλλοι συμμαθητές μας οι οποίοι είχαν έρθει να καμαρώσουν τα παιδιά τους που ήταν στη χορωδία. Αυτό από μόνο του συνέβαλλε στο πάρτι που λέγεται ζωή. Δεν μπορούσα να τα παραβλέψω όλα αυτά και να μη συμβάλουν στην συναισθηματική μου φόρτιση. Ήταν υπέροχη βραδιά. Μια γιορτή της ζωής. Πάντα τέτοια και εις ανώτερα.

 Και μιας και είπαμε για γιορτή της ζωής, να σας πω το καλύτερο νέο που μπορείτε να ακούσετε δευτεριάτικα. Η Βίσση και ο Καρβέλας κυκλοφόρησαν το «Ξανά» (που πρωτοείπε ο Ρουβάς), σε ντουέτο. Στα πλαίσια των εορτασμών των 50 χρόνων της καριέρας της, η Άννα Βίσση θα κυκλοφορήσει δίσκο με τραγούδια του Καρβέλα τα οποία «πάντα ήθελε να πει», αλλά εντέλει ο Καρβέλας τα έδωσε αλλού. Ήταν μια περίοδος που οι σχέσεις τους ήταν ασταθείς με αποτέλεσμα πολλά μνημειώδη τραγούδια του συνθέτη να πάνε σε άλλους. Όπως π.χ. το «Εγώ δεν είμαι εγώ», το «είναι αστείο», το «ωραιότερο πλάσμα του κόσμου», το «ξανά» και άλλα πολλά. Ε, ορίστε που έφτασε ο καιρός να αποδοθεί δικαιοσύνη και να τα πει αυτή για την οποία γράφτηκαν, αυτή η οποία μπορεί να τα απογειώσει με την ερμηνεία της.

Το «Ξανά» ήταν ο λόγος που συμπάθησα τον Ρουβά. Θεωρώ ότι το συγκεκριμένο τραγούδι ήταν το σήμα κατατεθέν του. Και λέω «ήταν» γιατί ελπίζω από δω και πέρα να το συνδέσουμε περισσότερο με την Άννα παρά μαζί του. Ανέκαθεν με ξένιζε το ότι ήταν τόσο προφανές ότι το τραγούδι γράφτηκε για την Άννα και τελικά το πήρε ο Σάκης, επειδή προφανώς πλήρωσε αδρώς. Καλά το είπε κι αυτός, δεν λέω, αλλά ήρθε η ώρα αυτό το αριστούργημα να το πει αυτή που πρέπει. Δεν χρειάζεται να σας πω πόσο με παρηγορεί που αυτοί οι δύο έσμιξαν μετά από είκοσι χρόνια και είπαν ξανά ένα ντουέτο και ειδικά το συγκεκριμένο τραγούδι. Έναν ύμνο πραγματικής αγάπης. Τους άκουσα σήμερα το πρωί στο spotify και ένιωσα σαν μωρό που το σκεπάζουν για να μην κρυώσει και να κοιμηθεί ήρεμο. Αυτό ένιωσα. Μια ασφάλεια, μια δήλωση «είμαστε εδώ, μη φοβάσαι».

Σκεφτόμουν χθες βράδυ και επ’ ευκαιρία της συναυλίας της Νικολακοπούλου, πόσο ευτυχής δηλώνω που έζησα στα 80ς και στα 90ς. Το έχω πει εκατό χιλιάδες φορές. Η μουσική πέθανε το 2000. Δεν είναι τυχαίο που όλα τα ωραία σημερινά τραγούδια είναι επανεκτελέσεις παλιότερων επιτυχιών. Σήμερα δεν παράγεται τίποτε πρωτογενές άξιο λόγου. Πέθαναν όλα.

Αυτά είχα να πω. Γεια σας.

Η Μέρα Του Πατέρα

Η αγάπη που λαμβάνω από τον γιο μου με φέρνει σε αμηχανία. Είναι τόσο έντονη και υπερβολική που με κάνει να αμφισβητώ κατά πόσον έχω λάβει αγάπη ποτέ μου προηγουμένως. Η αγάπη και το μίσος είναι αφηρημένες έννοιες, κυρίες και κύριοι. «Σε αγαπώ», «Σε μισώ». Τι να σημαίνουν άραγε; Δεν ξέρουμε. Έρχεται η άλλη και σου λέει «σ’ αγαπώ». Και τι μ’ αυτό; Τι διαφορά μου κάνει; Δεν ξέρω. Την αγάπη δεν μπορείς να την ορίσεις. Ο καθένας αντιλαμβάνεται τις έννοιες όπως του καπνίσει. Εξ ου και οι Αριστεροί που είναι κατ’ εμέ κόσμος με χαμηλό IQ και αντίληψη, άμα τους πεις το παραμικρό και το πάρουν στραβά σε κατηγορούν για «ρητορική μίσους». «Μισώ την κίνηση στη λεωφόρο Αθαλάσσας» να τους πεις, «μισώ τον Παναθηναϊκό», θα σε κατηγορήσουν ότι σπέρνεις μίσος. Μιλούμε για φυντάνια. Τέλος πάντων, ας μη λερώσουμε κι αυτό το κείμενο με την Αριστερά. Ας επιστρέψουμε στο θαύμα της φύσης, τον γιο μου.

Ναι, ο τρόπος που με υποστηρίζει και με επιβάλλει, είναι συγκινητικός. Τα έχω ξαναπεί. Όμως συνέχεια συμβαίνουν καινούρια περιστατικά τα οποία με εκπλήσσουν και βάλω το σταυρό μου και λέω «τι ευλογία είναι αυτή Θεέ μου!» Σήμερα, για παράδειγμα, όλοι οι πατεράδες προσκληθήκαμε στο νηπιαγωγείο για να γιορτάσουμε τη μέρα του πατέρα που είναι την ερχόμενη Κυριακή. Σιχαίνομαι τις μέρες που είναι αφιερωμένες κάπου, αλλά αφού ο γιος μου το απαίτησε, σηκώθηκα και πήγα. Υποτίθεται θα πηγαίναμε για να παίξουμε παιχνίδια με τα παιδιά μας και να παραλάβουμε τα δώρα που μας ετοίμασαν. Ανάμεσα στα παιχνίδια, τα οποία περιλάμβαναν και “Survivor” (Θού Κύριε!), ήταν και η τόμπολα. Ο νικητής της τόμπολας θα κέρδιζε «το μετάλλιο του καλύτερου πατέρα» μας είπε η νηπιαγωγός.

Άστραψαν τα μάτια του γιού μου, γύρισε και μου είπε «εσύ πρέπει να το κερδίσεις γιατί εσύ είσαι ο καλύτερος παπάς!» Αγχώθηκα. Όταν κατά τη διάρκεια αντιλήφθηκα ότι αποκλείεται να κερδίζαμε του το είπα για να μην απογοητευτεί. Αυτός αντί να χαλαρώσει πείσμωσε περισσότερο και άρχισε να διαολίζεται ρίχνοντας κλεφτές ματιές στις κάρτες των διπλανών του. Εν τέλει, χάσαμε. Κέρδισε ένας άλλος το μετάλλιο του καλύτερου πατέρα και στην απονομή ο γιος μου γύρισε την πλάτη και έκλεισε τα αφτιά του για να μην ακούει ή να βλέπει. Είδα κι έπαθα να τον συνεφέρω. Του είπα ότι δεν έχει σημασία και ότι ήταν μόνο ένα παιχνίδι και μου απάντησε «αποκλείεται αυτός να είναι καλύτερος παπάς από σένα!» Λιώνω και κλαίω από ευτυχία μέσα μου.

Πριν πολύ καιρό που είχαν έρθει κάποια παιδάκια στο σπίτι μας για να παίξουν, και είχαν γίνει όλα ένα τσούρμο, πέρασα να τους πω ένα «γεια». Καθώς ήταν απορροφημένα στο παιχνίδι δεν μου έδωσε κανένα σημασία, και τότε ο μικρός διέκοψε το παιχνίδι και τους είπε «όπα, όπα! Αυτός είναι ο παπάς μου και όταν σας μιλά θα του απαντάτε!» Και πάλι εγώ ένιωσα άβολα προς τα ξένα παιδάκια και του είπα «Δεν πειράζει Αλέξη μου, παίξετε με την ησυχία σας, δεν είναι υπόχρεα να με χαιρετήσουν». Μάλιστα, για να το ελαφρύνω τους έκανα μια γκριμάτσα και τα παιδάκια γέλασαν. Ο γιος μου συνέχισε σε τόνο αυστηρότατο «…και όταν σας μιλά δεν θα γελάτε!»

Θα σέβεστε, εν ολίγοις.

Παναγία μου, τον λατρεύω.

Στο τέλος της σημερινής επίσκεψης μου έδωσε και τα δώρα μου, μία κάρτα «παπά, κοίτα, την έκανα κίτρινη, που είναι το αγαπημένο σου χρώμα!» (πού το θυμάται;!), και όταν την άνοιξα είδα μέσα ένα πατέρα και ένα γιο να παίζουν ένα βιντεοπαιχνίδι. «Παπά, μας έβαλα να παίζουμε nintendo switch!» (δεν έχουμε nintendo switch. Αλλά τις τελευταίες μέρες κάπου το είδε και με έπρηξε να του αγοράσω ένα. Αν μη τι άλλο, ξέρει πώς να σε καλοπιάνει). 

Επί του προκειμένου να σας πω ότι θεωρώ γελοίες τις μέρες του πατέρα, της μητέρας, και οποιαδήποτε άλλη «μέρα» ξεφύτρωσε για να τρέχουμε στα ανθοπωλεία και τα ζαχαροπλαστεία ασκόπως. Θα μου πεις, σε χαλάει να έρχεται να σου λέει πως σε αγαπά άλλη μια μέρα; Καθόλου δεν με χαλά, αλλά το κάνει ούτως ή άλλως 365 φορές τη μέρα, 365 μέρες τον χρόνο σε βαθμό που καταντά άβολο. Αν οι «μέρες» επιβλήθηκαν για να φέρουν πιο κοντά τους γονείς με τα παιδιά τους, να ξέρετε ότι αυτό δεν θα γίνει επειδή το επέβαλε, αλήθεια ποιος; Αυτό γίνεται από εσωτερική ανάγκη και μόνο. Δεν μπορεί να επιβληθεί. Αν επιβληθεί θα φέρει στεναχώρια σ’ αυτούς που το προσπάθησαν και απέτυχαν. Αλλά έτσι είναι φτιαγμένος ο κόσμος. Για ηλίθιες μάζες. 

 

Τα Μακρινά Πλην Υπέροχα '90ς

 

Ετοιμάζω ένα επετειακό βίντεο αυτές τις μέρες για τα σαραντάχρονα της Μπρέντας. Πότε ήταν 27 ετών μπουμπούκι όταν τη γνώρισα, και για πότε έφτασε τα σαράντα είναι κάτι το αχώνευτο. Όπως και να ‘χει, προκειμένου να ετοιμάσω το βίντεο μου έδωσε ένα usb με όλο το οικογενειακό τους αρχείο ψηφιοποιημένο, από τότε που γεννήθηκε μέχρι τη μέρα που τη γνώρισα. Παιδικά γενέθλια, σχολικές εκδηλώσεις, οικογενειακά πάρτι και συγκεντρώσεις, ταξίδια στο εξωτερικό, διακοπές στην Κύπρο, όλα συμπυκνωμένα εκεί μέσα. Κάθισα και τα είδα.

Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι αν δεν ταιριάζαμε δεν θα συμπεθεριάζαμε. Η ζωή της ήταν τόσο παράλληλη με τη δική μου και τα σόγια μας τόσο ίδια που θεωρώ ότι ήταν γραμμένο μια μέρα να συναντηθούμε και να σμίξουμε. Αυτό δεν είναι καινούριο. Το ήξερα και όταν τη γνώρισα, αλλά όποτε το επιβεβαιώνω, εντυπωσιάζομαι έτι περισσότερον. Θα μου πεις, οι Κύπριοι που μεγαλώνουν μέσα στην ίδια χρονική περίοδο πάνω κάτω μεγαλώνουν με τον ίδιο τρόπο. Θα συμφωνήσω. Όμως στα οικογενειακά της βίντεο βλέπω μία δόση τρέλας και ιδιαιτερότητας που μου είναι τόσο οικεία και πάντα με κάνει να σκέφτομαι ότι «δεν μπορεί να είναι τόσο σαν τη δική μου οικογένεια».

Η δεύτερη και πιο σημαντική διαπίστωση δεν είναι τόσο προσωπική. Έχει να κάνει με την εξέλιξη της τεχνολογίας και την αθώα ζωή στη δεκαετία του ’90. Όπως θυμάστε, την τότε εποχή, που δεν υπήρχε το ίντερνετ, όλα κυλούσαν πιο αργά και όλα είχαν πιο αγνές προθέσεις. Χθες, έβλεπα μία ταινία από ένα οικογενειακό ταξίδι της Μπρέντας στην Πράγα. Μιάμιση ώρα ταινία, η μία ώρα, μπορεί και παραπάνω, έδειχνε τοπία, μνημεία, συντριβάνια, άμαξες, ηλιοβασιλέματα και διάφορα παλιά κτήρια σε ζουμ!

Η ανάγκη να επιστρέψεις στην Κύπρο και να φέρεις πίσω μαζί σου όση περισσότερη Τσεχία μπορούσες είναι διάχυτη στην ταινία. Σήμερα δεν υφίσταται αυτή η ανάγκη. Σήμερα αν κάποιος θέλει να δει την Πράγα μπαίνει στο Youtube, πληκτρολογεί «Prague» και όλη η πόλη ξεδιπλώνεται μπροστά του και μάλιστα σε πιο υψηλή ανάλυση και πιο κατεγραμμένη σε πιο επαγγελματικά πλάνα. Όμως τότε ήταν σημαντικό να επιστρέψεις και να πεις στους φίλους σου «έλα σπίτι μου να σου δείξω την Πράγα!» Δεν υπήρχε άλλος τρόπος να γνωρίσεις μια χώρα πλην της τηλεόρασης και της προσωπικής επίσκεψης. 

Επιπλέον, τότε το φιλμ και η κασέτα είχαν συγκεκριμένη διάρκεια και μήκος. Πήγαινες στην Τσεχία ήξερες ότι είχες μαζί σου τρία φιλμ, κι ως εκ τούτου έκανες οικονομία στη φωτογραφία. Έβγαζες τα απαραίτητα. Το ίδιο και στην κινηματογράφηση. Είχες μαζί σου μία κασέτα της μίας ώρας, έπρεπε τα πλάνα να είναι υπολογισμένα και μετρημένα. Δεν είναι σαν σήμερα που η φωτογραφία και το βίντεο σβήνονται στο δευτερόλεπτο και ξαναγυρίζονται ώσπου να σου πετύχουν, επιστρέφεις με 10.000 φωτογραφίες και βίντεο, τα οποία επί της ουσίας δεν έχουν καμία συναισθηματική αξία. Είναι πολλά. Όσο πιο πολλά, τόσο πιο φθηνά. 

Ήταν εμφανείς οι αγωνίες για οπτικοακουστική οικονομία στις ταινίες που έκατσα και είδα ψες βράδυ.

Εκτός των όσων ήδη προανέφερα, ήταν διαφορετική και η ηθική μας. Είδα, ας πούμε, τον κόσμο να ποζάρει μπροστά στη κάμερα και να μιλά σοβαρά. Να εξηγεί τι βλέπουμε, να εστιάζει στον ξεναγό, και να μην υπάρχει ιδιαίτερο άππωμα. Θα μου πεις, σε κάθε εποχή μιμούμαστε την τηλεόραση της εποχής. Τότε, βλέπαμε ντοκιμαντέρ στο ΡΙΚ. Σήμερα βλέπουμε ταξιδιωτικές εκπομπές τύπου World Party όπου για να αφοράς τον τηλεθεατή δεν αρκεί να πήγες στην Πράγα. Πρέπει να μας δείξεις και -σχεδόν- τον κώλο σου. Να κάνεις κάτι ακραίο, να πηδήσεις μέσα στον ποταμό Μολδάβα και να πιάσεις δυο ψάρια με τα χέρια σου, φερ’ ειπείν. Να χορέψεις παραδοσιακό χορό με μια γριούλα σε ένα πανηγύρι και να της μάθεις να λέει «μαλάκας». Τέτοια πράγματα.

Στην ίδια ταινία είδα σε ένα πλάνο σύσσωμο το κυπριακό γκρουπ που επισκέφθηκε την Πράγα, να κατεβαίνει από το λεωφορείο. Είχε στηθεί η Μπρέντα σε μια γωνία και κατέγραφε όλους τους επιβάτες που εξέρχονταν του λεωφορείου. Όσοι έτυχε να αντιληφθούν την κάμερα που τους κατέγραφε, είτε την απέφυγαν (στα 90ς η κάμερα ήταν κάτι σαν εξωγήινος, την ένιωθαν πολύ παρεμβατική και όλοι κρύβονταν ή φώναζαν «όχι εμένα, όχι εμένα!), είτε χαμογέλασαν σεμνά και διακριτικά. Σήμερα είναι τέτοια η εξοικείωση, που άμα δούμε κάμερα, ακόμη και μία άγνωστη κάμερα, στέλνουμε φιλάκια, χαριεντιζόμαστε, σηκώνουμε το μεσαίο δάχτυλο, λέμε μια μαλακία. Ο σκοπός μας είναι να γίνουμε viral.

Τα 90ς και γενικά αυτή την αισθητική και τρόπο ζωής, τα νιώθω πολύ κοντά μου και ας έχουνε περάσει τριάντα χρόνια έκτοτε. Στο κεφάλι μου ζουν και μου είναι πολύ πρόσφατα. Χθες βράδυ συνειδητοποίησα ότι είναι πολύ μακρινά εντέλει.

50 Χρόνια Άννα

 

Η Άννα Βίσση γιορτάζει 50 χρόνια καριέρας και ετοιμάζει διάφορες συναυλίες για να το γιορτάσει. Χθες, στη Λάρνακα της Κύπρου έδωσε μία σχετική συνέντευξη Τύπου, η οποία θεωρώ ότι αποτελεί επί της ουσίας διάλεξη ζωής. Θα μπορούσε να ήταν TedX εμφάνιση. Δυστυχώς δεν τη βρίσκω στο Youtube για να σας την παραθέσω, αλλά μπορείτε να τη βρείτε ακολουθώντας τον πιο κάτω σύνδεσμο.

https://www.yourtipster.gr/people/anna-vissi-anarotiemai-giati-klaio-ponos-einai-yparksiakos/

Η Βίσση δεν θα έπρεπε να γιορτάζει τα 50 χρόνια της καριέρας της. Θα έπρεπε να γιορτάζει τα «50 χρόνια πιο μπροστά από την εποχή της». Κάθε φορά που δίνει συνέντευξη επιβεβαιώνω ότι δεν έγινα φαν της απλά και μόνο για τα τραγούδια της. Είναι όλη η στάση ζωής της που με συνεπαίρνει. Δεν θα ξεχάσω που ως παιδί, είχα παρηγορηθεί και ενθουσιαστεί με το τραγούδι «Εμείς» επειδή έλεγε «Εμείς δεν μπορεί να χωρίσουμε, μια ζωή θ’ αγαπιόμαστε, κάπου, κάπως, κάποιο λάθος κάνουμε» γιατί δεν μπορούσα να χωνέψω ότι η Βίσση και ο Καρβέλας είναι δυνατόν να χωρίσουν. Δεν μπορούσα να διανοηθώ ότι υπάρχει τέλος στα πράγματα (ακόμα δεν μπορώ να το διανοηθώ), στις σχέσεις, στους γάμους, στην αγάπη. Μέσα στην τύφλα της παιδικής μου ηλικίας, αυτός ο στίχος ήταν για μένα ένα πατ-πατ στην πλάτη, μία διαβεβαίωση και μία υπόσχεση που προέβαλλα και στους δικούς μου γονείς, φοβούμενος μην τυχόν μια μέρα χωρίσουν κι αυτοί.  

Η Μπρέντα κάποτε μου είπε ότι «είμαι φαν των ζευγαριών». Είμαι και παραείμαι. Πιστεύω τρομερά στο «μαζί». Πιστεύω ότι ο χωρισμός θα έπρεπε να απαγορεύεται. Πιστεύω ότι όλα τα προβλήματα που προκύπτουν στις σχέσεις δουλεύονται, τα πάντα διορθώνονται και τα πάντα μπορούν να γίνουν υπέροχα δεδομένου ότι και οι δυο πλευρές επιδεικνύουν καλή θέληση εξίσου. Αν αδυνατούν να συνεργαστούν δεν είμαι υπέρ να παραμένουν σε μία τοξική και δυσάρεση κατάσταση. Στο τέλος θα αρρωστήσουν. Αλλά είμαι τρομερά υπέρ του να γίνονται συζητήσεις, διορθώσεις και να μένουν οι άνθρωποι μαζί. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να μένεις μόνος σου. Έζησα πολλά χρόνια της ζωής μου μόνος μου. Νόμιζα ότι περνούσα κι έτσι καλά. Εκ των υστέρων, παραδέχομαι ότι χάλια περνούσα. Απλά κορόιδευα τον εαυτό μου. Ακόμη και σήμερα, όταν υπάρχουν καβγάδες στο σπίτι, θεωρώ ότι είναι καλύτερη μία ψυχρή κατάσταση που επιδέχεται βελτίωσης, παρά η εγωιστική μοναξιά. Θαυμάζω όσους κάνουν πράγματα και μόνοι τους, και που ισχυρίζονται ότι μια χαρά είναι κι έτσι, αλλά για εμένα δεν έχει τίποτε αξία αν δε το μοιράζεσαι.

Εν πάση περιπτώσει, πίσω στη Βίσση. Η Βίσση και ο Καρβέλας μοιράστηκαν μία καλλιτεχνική ζωή γεμάτη επιτυχίες που θα μπορούσε κάλλιστα να συγκριθεί με μεγέθη του εξωτερικού. Πώς να μην είναι εξαρτημένοι ψυχικά ο ένας από τον άλλο. «Να πει η Άννα και τραγούδια άλλων συνθετών» λένε συχνά οι αφελείς φανς της. Πόσα λίγα καταλαβαίνουν. Δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι εδώ υφίσταται μία σχέση πέραν της δισκογραφίας. Εδώ είναι δυο συγκοινωνούντα δοχεία. Εδώ είναι οι αναμνήσεις και οι επιτυχίες μιας ζωής. Γιατί να τα μοιραστεί και μ’ άλλον; Ποιος νουνεχής άνθρωπος θα το έκανε;

Η τόλμη της Άννας να μιλήσει για τη φθορά του χρόνου και το υπαρξιακόν του πράγματος πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία, καθώς προείπα. Δεν ξέρω, ούτε μπορώ να φανταστώ άλλην τραγουδίστρια να τολμά να θίξει την εσωτερική της πάλη για το τέλος (έστω και το καλλιτεχνικό τέλος) που καραδοκεί. Οι περισσότεροι το παίζουν άνετοι, ότι δήθεν έχουν αποδεχτεί το πέρασμα του χρόνου, ότι είναι έτοιμοι να ζήσουν την καμπή, το κενό. Μαλακίες! Κανένας μας δεν είναι. Εγώ εδώ που παίζω με τους φίλους μου εργάκια για την πλάκα μας στο ερασιτεχνικό θέατρο και δεν μπορώ να δεχτώ ότι μεγαλώνουμε και κάποια μέρα αυτή η παρέα θα διαλυθεί, ότι το να παίζουμε θέατρο θα φαίνεται ακόμη πιο γελοίο και άβολο στους θεατές και ότι θα πρέπει να αρκεστούμε σε «νύχτες με σουβλάκια στην βεράντα» ως υποκατάστατο.

Θα μπορούσε ποτέ η Άννα να χωνέψει ότι μία ζωή γεμάτη βραβεία, πλατίνες, πωλήσεις εκατομμυρίων, φαντασμαγορικά σόους και εμφανίσεις θα λάβει τέλος; Θα μου πεις, έχει ρίξει προ πολλού τους τόνους σε όλα αυτά. Ναι, προφανώς το δουλεύει και το επεξεργάζεται μέσα της και προσπαθεί να το αποδεχτεί. Αλλά δεν είναι απλό. Αν δείτε παλιά βίντεο της Βουγιουκλάκη θα δείτε ότι κι εκείνη είχε την ανάλογη έγνοια. Έχουν όμως την έγνοια γιατί έχουν και την καριέρα. Ποια άλλη πλην της Άννας και της Αλίκης στον ελληνικό χώρο έχουν παράγει τόσο έργο; Κανένας.

Το προνόμιο όσων έχουν παράγει έργο, βέβαια, είναι η καθολική αποδοχή. Ακόμη και οι μεταλλάδες παραδέχονται τη Βίσση. Ακόμη και οι φανς του ευρωπαϊκού κινηματογράφου παραδέχονται τη Βουγιουκλάκη. Αποδοχή σημαίνει αγάπη, και η αγάπη συνεπάγεται με την αιωνιότητα. Κατά μία έννοια, ο χρόνος δεν θα έπρεπε να τις απασχολεί. Εδώ ο γιος μου, που έχει γεννηθεί είκοσι χρόνια μετά τον θάνατο της Βουγιουκλάκη, γνωρίζει ποια είναι και στις γιορτές του σχολείου του χορεύει τραγούδια της με την τάξη του. Όσον αφορά την Άννα, τη ξέρει και με το παραπάνω. Τη ζηλεύει λίγο γιατί θεωρεί ότι του κλέβει λίγη αγάπη εκ μέρους μου, αλλά την παραδέχεται. Πριν πολύ καιρό ερωτηθείς στο σχολείο κατά πόσον γνωρίζει σπουδαίους μουσουργούς (δηλ. Μπετόβεν, Μότσαρτ κτλ), σήκωσε το χέρι του και είπε περήφανος «ξέρω την Άννα Βίσση!»

Οι σταρ δεν πεθαίνουν ποτέ. Αλλά τους καταλαβαίνω που αγχώνονται και στεναχωριούνται. Και εγώ στη θέση τους δεν θα χόρταινα ποτέ μου τόση αγάπη από τον κόσμο, και τη διάθεση για να ζήσω κι άλλα μέσα από τη δουλειά μου.

Μπράβο στην Άννα που ξεγύμνωσε τη ψυχούλα της μπροστά στους δημοσιογράφους και είπε όλα αυτά που όλοι σκεφτόμαστε αλλά τα καταπίνουμε για να φανούμε 100% συγκροτημένοι. Δεν είμαστε.

Υ.Γ.: Ποιος χώρκατος έκατσε δίπλα της και της έκοβε τον ειρμό, ρίχνοντας ταυτόχρονα το επίπεδο, με αστειάκια επιπέδου Λούη Πατσαλίδη; Πολύ θα ήθελα να μάθω.