Μετά-ιταλική Κατάθλιψη

 

Πήγαμε μια βδομάδα στο Μιλάνο και ήταν σαν να έλειπα ένα μήνα.

Στο Μιλάνο είχα πάει στην ηλικία των 16 με τους γονείς μου, στα 23 με τους κολλητούς μου και φέτος με την οικογένεια μου. Μόλις φέτος ήμουν σε θέση να εκτιμήσω το μεγαλείο του. Όπως μας είπε και η κουμπάρα μας που σπούδασε εκεί, «το Μιλάνο είναι πόλη ενηλίκων». Ε, ναι. Δεν υπάρχει λόγος να εκθειάσω περαιτέρω τη συγκεκριμένη πόλη. Η Ιταλία γενικότερα είναι άλλο επίπεδο, όπως γράφω και στο μπλογκ της Γιουροβίζιον, δεν υπάρχει τίποτε που να μην λατρεύεται εκεί πέρα: η μόδα, τα αυτοκίνητα, η μουσική, το φαγητό, τα τοπία, η ιστορία. Όλα στην πένα!

Γι’ άλλο λόγο γράφω αυτό το κείμενο.

Μία εκ των εκεί ημερών μας πήγαμε τα παιδιά στο Μουσείο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Εκεί μέσα υπάρχουν όλες οι εφευρέσεις του, από τον πρώτο φούρνο και την πρώτη μηχανή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι και προβολές στους τοίχους από τους πιο διάσημους πίνακές του (Η Μόνα Λίζα παρακάμφθηκε για κάποιο λόγο). Ανάμεσα στους δυο ορόφους του μουσείου υπάρχει και ένα τμήμα αφιερωμένο στη διαστημική δράση των Ιταλών, η οποία είναι ξεχωριστή από τα έργα του Ντα Βίντσι. Παρόλα αυτά, είναι άκρως ενδιαφέρουσα και διαδραστική, οπότε απορρόφησε για πολλή ώρα την ενέργεια εμού και των παιδιών μου.

Σε εκείνη την αίθουσα, μεταξύ άλλων, υπάρχει και ένα μικρό δείγμα ορυκτού από μία αποστολή των Ιταλών αστροναυτών στη σελήνη. Το συγκεκριμένο πέτρωμα φυλάσσεται μέσα σε μία μικρή σφαίρα με συντηρητικό υγρό και θυμίζει αναμνηστική χιονόμπαλα που πουλούν στα καταστήματα σουβενίρ. Χάζεψα μπροστά σ’ αυτή την πετρούλα για πολλή ώρα. Σκεφτόμουν ότι ένα τόσο δα πετραδάκι ήταν ικανό να εξάψει τη φαντασία μου και να κεντρίσει το ενδιαφέρον μου σε βαθμό που τα αριστουργήματα του Ντα Βίντσι πέρασαν σε δεύτερη μοίρα.

Και θέτω το ζήτημα. Πόσο δύσκολο ήταν να δημιουργήσουν και στην Κύπρο κάτι αντίστοιχο; Πήγανε και χτίσανε στα περίχωρα της Λευκωσίας Πλανητάριο (τάχα μου), και το διαφημίζουν ως εκπαιδευτικό κέντρο, αλλά εκεί πέρα δεν υπάρχει τίποτε σχετικό πλην ενός κοίλου σινεμά το οποίο προβάλλει παιδικές ταινίες για τη δημιουργία του κόσμου (υπό την έγκριση της Μονής που το χρηματοδότησε, πάντα). Πέραν μερικών πλαστικών ομοιωμάτων από στολές αστροναυτών δεν υπάρχει το παραμικρό που να εκπαιδεύει ουσιαστικά τα παιδιά για το διάστημα. Φυσικά, δεν εκπλήσσομαι ποσώς. Το «Πλανητάριο» είναι στην πραγματικότητα ένας παιδότοπος (με χάλια φαγητό παραμπιπτόντως), που προσελκύει οικογένειες που βαριούνται να ξοδέψουν άλλο ένα σαββατοκύριακο με τα παιδιά τους στα κλιματιζόμενα Μωλ. Έβλαπτε να φέρνανε μερικά ορυκτά απ’ τη Σελήνη να τα δείχνουν εκεί να διεγείρουν τους εγκεφάλους των παιδιών μας; Και εδώ που τα λέμε ξέρουμε αν το ορυκτό που επιδεικνύουν οι Ιταλοί προέρχεται όντως απ’ το φεγγάρι; Μπορούμε να το αποδείξουμε; Όχι. Θα μπορούσε να ήταν ένα κομμάτι βράχου απ’ οπουδήποτε, όπως τα μισά αγάλματα που εκτίθενται στη Ρώμη είναι ψεύτικα και μπήκανε εκεί ως διακοσμητικά για να μη φαίνεται άδειο το ιστορικό ερείπιο. Ας κάναμε το ίδιο κι εμείς με το σεληνιακό ορυκτό! Το θέμα είναι ότι οι Ιταλοί είχαν όραμα. Οι Κυπραίοι στραβωμάρα.

Δεν φαντάζεστε πόσες φορές κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μας στην Ιταλία σκέφτηκα «γιατί να μην το κάναμε κι εμείς αυτό στην Κύπρο;» Επειδή είμαστε χώρα ηλιθίων. Η κοσμοσυρροή μπροστά στο Ντουόμο και η ομορφιά εκείνης της πλατείας είναι απερίγραπτη. Τι είναι το Ντουόμο; Ένας επιβλητικός καθεδρικός ναός είναι. Έχουμε εμείς κάτι αντίστοιχο; Έχουμε τη Φανερωμένη, αλλά πάλι, δεν αρκεί. Χρειάζεται κάτι θεόρατο και καλαίσθητο ώστε να γίνει πόλος έλξης. Τολμούμε; Σιγά μην τολμήσουμε, να πέσουν οι Αριστεροί να μας φάνε ότι «αντί για νοσοκομεία, η Αρχιεπισκοπή χτίζει θεόρατες εκκλησίες». Ποτέ δεν αντιληφθήκαμε ότι το θέμα δεν είναι η εκκλησία αυτή καθαυτή. Και ο Παρθενώνας ως εκκλησία χτίστηκε. Ας φτιάξουμε κάτι παρόμοιο και ας είναι άδειο από μέσα. Ας μην χρησιμοποιείται καν. Το θέμα είναι το «εφέ». Να υπάρχει σκηνικό, πως το λέμε. Να λέμε «πάμε εκεί να φωτογραφηθούμε». Είπε ποτέ κανείς σας «πάμε στη Φανερωμένη να φωτογραφηθούμε;» Είδατε ποτέ τουρίστα να κόπτεται να φωτογραφηθεί οπουδήποτε στην Κύπρο - πλην των θαλασσών και των λαγκαδιών που κι αυτά χρόνο με το χρόνο ρυπαίνονται και μολύνονται σε βαθμό που σε λίγο δεν θα βλέπονται ούτε αυτά. Στο Ντουόμο βγάλαμε πάνω από 20 φωτογραφίες, σε κάθε πλευρά και από κάθε οπτική γωνία, καθίσαμε στα σκαλιά του και ήπιαμε καφέ, φάγαμε παγωτό, παίξανε τα παιδιά, τσακωθήκαμε, αγαπηθήκαμε. Από τη Φανερωμένη τι έχετε να θυμάστε; Το τάβλι που παίζατε στα Καλά Καθούμενα; Κάτι πάει να γίνει με την πλατεία Ελευθερίας αλλά κι εκεί τσακωθήκαμε ως κοινωνία ώσπου να συμφωνήσουμε αν το σχέδιο της μας αρέσει ή όχι (εμένα μου αρέσει, αλλά το θέμα ήταν να αρέσει στους πολλούς και όχι σε πέντε-έξι).

Αυτό δεν είναι το Ντουόμο. Είναι αναπαράσταση του Ντουόμο με τουβλάκια Lego όπως εκτίθεται σε ένα τμήμα της Gardaland όπου έφτιαξαν όλα τα ιταλικά μνημεία σε μικρογραφίες. Ωραιότατα! Ούτε κάτι τέτοιο δεν είμαστε άξιοι να προσφέρουμε στον επισκέπτη. Ας είναι κι από κομμάτια πολυστερίνης.  

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μας επισκεφτήκαμε και τη Λίμνη Γκάρντα για να πάμε στη Γκάρταλαντ, ένα θεματικό πάρκο απομίμηση της Ντίσνεϊλαντ. Θα το ξέρετε μάλλον, άλλωστε εκεί ήταν τίγκα στους Ελλαδίτες και τους Κύπριους (πέσαμε επάνω και σε οικογένειες απ’ το σχολείο του γιου μας). Ακόμη και σ’ αυτή τη δευτεράντζα των Ιταλών, κατάφεραν και έμπηξαν ένα ενυδρείο το οποίο οι Ιταλοί πουλούν ως «full day experience» και μας πούλησαν εισιτήριο για να περάσουμε εκεί τη μέρα. Μαλακίες! Ένα βασικό ενυδρείο ήταν, το θέμα ήταν ότι με το μάρκετινγκ το παρουσίασαν λες και επρόκειτο να επισκεφτούμε τα εργαστήρια του Υβ Κουστώ! Εμείς εδώ στην Κύπρο που είμαστε νησί και οφείλαμε να προφυλάσσουμε και να επιδεικνύουμε τον θαλάσσιο πλούτο μας δεν έχουμε κάτι αντίστοιχο. Έχουμε κάτι «μουσεία θαλάσσης» και ένα ενυδρείο της κακιάς ώρας στο Παραλίμνι, αλλά δεν χρειάζεται να περιγράψω σε τι κατάσταση βρίσκονται και πόσο αφορούν τον οποιονδήποτε. Αυτό είναι το πρόβλημα αυτής της χώρας. Ότι όλα είναι «μισοδότζειν» και παρατημένα. Από τις τέχνες και τις επιστήμες, μέχρι τις υπηρεσίες. Όλα μισοδότζειν, μαύρα τζαι γέριμα!

Αυτό το κείμενο μυρίζει 2009. Θα μπορούσα να το είχα γράψει τότε όπου άρτι αφιχθείς απ' τις σπουδές μου δεν μπορούσα να χωνέψω ότι δεν θριάμβευσα στα εξωτερικά και ήρθα στην τρύπα του αλουπού να ζήσω. Με τα χρόνια έχω συνηθίσει και αποδεχτεί την Κύπρο και κάποτε τρομάζω επειδή φοβάμαι ότι άρχισα και την αγαπώ, και αυτό είναι σύμπτωμα κατακαθίσματος στο ίδιο μέρος για πολύ καιρό. Μερικές φορές πάω περίπατο στη Λευκωσία και κοιτάζοντας γύρω σκέφτομαι ότι τελικά δεν είναι και τόσο χάλια να ζεις εδώ. Ειδικά από τότε που έκανα παιδιά και κατά κάποιον τρόπο ρίζωσα εδώ μια και καλή και έχω συνδέσει τους απογόνους μου με τον τόπο. Ύστερα όμως πάω ταξίδι και αναρωτιέμαι: Τι αμαρτίες κάναμε στην προηγούμενη ζωή και γεννηθήκαμε εδώ πέρα; Πείραζε να μας στείλει ο Θεός στην Ιταλία; Ας ήταν και σ’ ένα από τα χωριά γύρω από τη λίμνη της Γκάρντα που υποψιάζομαι ότι σε μη τουριστική περίοδο κόβουν φλέβες. Δείτε πιο πάνω τη φωτογραφία. Τι πειράζει να ξυπνάς και να κοιτάς αυτό; Κι εκεί, στην Ιταλία, όλα ξεχαρβαλωμένα είναι κατά κάποιο τρόπο, μεσόγειοι γαρ, αλλά πολύ ανώτεροι από εδώ που μυρίζει παντού ψοφίμια.

Δεν μου έκατσε καλά η επιστροφή.

Και Τρέχω, Τρέχω, Τρέχω

Σήμερα θα σας μιλήσω για το νέο μου χόμπι.

Ανακάλυψα τους «εικονικούς μαραθωνίους».

Κατέβασα στο κινητό μία εφαρμογή η οποία λέγεται «The Conqueror» και η οποία σου προσφέρει διάφορες εικονικές διαδρομές τις οποίες πρέπει να καλύψεις σε χρόνο της επιλογής σου. Π.χ. θέλεις να τρέξεις τον ελληνικό μαραθώνιο των 42χλμ από τον Μαραθώνα ως το Καλλιμάρμαρο; Εγγράφεσαι στην εφαρμογή και αρχίζεις να περπατάς ή να τρέχεις. Το κινητό σου καταγράφει την κίνηση και τη μεταφράζει σε χιλιόμετρα. Κάθε βράδυ αυτά τα χιλιόμετρα προστίθενται στη διαδρομή που επέλεξες να καλύψεις. Όταν τερματίσεις σου στέλνουν και μετάλλιο, το οποίο είναι ένα ωραιότατο μπιχλιμπίδι το οποίο το φοράς και καμαρώνεις, να δείτε σε εμένα έστειλαν σήμερα το δικό μου και μου έφτιαξαν τη μέρα!

Να σας πω ότι η εφαρμογή έχει πολλές διαδράσεις. Μπορείς ανά πάσα στιγμή να δεις πού βρίσκεσαι στον χάρτη της Ελλάδος και μάλιστα να πατήσεις επάνω στο σημείο που βρίσκεσαι και να δεις φωτογραφία μέσω των χαρτών της google σε πραγματικό χρόνο. Επίσης μπορείς να δεις που βρίσκεσαι σε σχέση με άλλους χρήστες της εφαρμογής που επέλεξαν να διανύσουν την ίδια διαδρομή με σένα και να δεις λίγο πολύ την κατάταξή σου στον χάρτη.

Είναι εξαιρετική απασχόληση και έχω πάθει εμμονή.

Η εφαρμογή αυτή με σήκωσε από τον καναπέ και μου έδωσε ώθηση να ανεβαίνω στον διάδρομο και να τρέχω ή να παίρνω συχνότερα το ποδήλατο και να τριγυρίζω στη γειτονιά. Ήμουν τρομερά αγύμναστος και τους τελευταίους μήνες είχα προσέξει ότι κάποια πουκάμισα με το ζόρι κούμπωναν και κάποια παντελόνια επίσης. Με τριάντα λεπτά τρέξιμο κάθε μέρα, το γύρισα υπέρ μου. Να σας πω ότι ήμουν τόσο αγύμναστος που δεν μπορούσα καλά καλά να τρέξω. Περπατούσα μόνο και ακόμη και έτσι λαχάνιαζα. Σιγά σιγά και με την επιμονή του παιχνιδιού κατέληξα να τρέχω τριάντα λεπτά συνεχόμενα σχεδόν καθημερινά και να το βρίσκω και εύκολο. Σκεφτείτε ότι κάθε πρωί παίρνω χάπια για την πίεση και την καρδιά μου τα οποία μου ρίχνουν τους παλμούς. Το ότι σηκώνομαι και τρέχω μετά από αυτές τις φαρμακευτικές δόσεις για μένα είναι ένα θαύμα! Θαύμα επίσης ότι κάηκε επιτέλους το λίπος της κοιλιάς, ή τέλος πάντων μειώθηκε σε αξιοθαύμαστο βαθμό!

Φυσικά δεν είναι κάθε μέρα το ίδιο εύχαριστο να τρέχω. Υπάρχουν μέρες που βαριέμαι τη ζωή μου. Αλλά βάζω μουσική, κοιτάζω και τον χάρτη στην εφαρμογή και τρέχω. Άπαξ και τρέξεις δυο λεπτά, μετά έρχεται και η σωστή διάθεση. Τριάντα λεπτά τρέξιμο αναπτερώνουν και τη ψυχολογική μου κατάσταση που ως γνωστόν στην πλειοψηφία του χρόνου μου είναι σαν επιτάφιος, ενώ οι σκέψεις που κάνω καθώς τρέχω με ψυχοθεραπεύουν γενικότερα. Παράλληλα, με βλέπουν τα παιδιά και παίρνουν παράδειγμα. Ο γιος μου θέλει ήδη να τρέχει μαζί μου και όταν κατεβαίνω απ’ τον διάδρομο επιμένει να ανέβει εκείνος. Η κόρη μου επίσης παρακολουθεί και είμαι σίγουρος όταν μεγαλώσει ακόμη λίγο θα ακολουθήσει.

Ξέρω ότι δεν ανακάλυψα την ταχινόπιτα. Αλλά είναι ωραίο να αρχίζεις καινούρια πράγματα και να τους αφοσιώνεσαι κάλλιο αργά παρά ποτέ. Αυτή την εποχή, τρέχω το γύρο του Ρίο Ντε Τζανέιρο. Μου έμειναν 40,92χλμ και τερματίζω στο άγαλμα του Ιησού, από κάτω! Τον άλλο μήνα θέλω να τρέξω τον γύρο του Τόκυο! Κάθε μήνα θα επιλέγω διαφορετική ήπειρο και θα κάνω συλλογή τα μετάλλια!

Χαίρομαι σαν μωρό παιδί! 

Το Παιδί Μου Δεν Κάνει Τέτοια Πράγματα

Θυμάμαι όταν ήμουν στη Β’ Γυμνασίου που καθόμουν μέσα στην τάξη δίπλα από ένα παιδί που στα διαλείμματα πήγαινε στις τουαλέτες και κάπνιζε. Τότε ήταν της μόδας τα Lucky Strikes. Βρωμοκοπούσε από πάνω μέχρι κάτω ολόκληρος. Δεν άντεχα να κάθομαι δίπλα του. Όταν δε, μου απευθυνόταν, η μπόχα που έσκαγε μέσα απ’ τα ρουθούνια και το στόμα του ήταν εμετική και ανυπόφορη. Τι να έκανα όμως ο καψερός; Υπέμενα την κατάσταση. Έτσι επιβίωνες στο Γυμνάσιο. Σιωπώντας.

Θυμάμαι ότι μια μέρα τον ανακάλυψε μία βοηθός διευθύντρια να καπνίζει στις τουαλέτες και τον κάλεσε στο γραφείο της. Τηλεφώνησαν και στη μάνα του, για να της πουν τα καθέκαστα. Επειδή η μάνα μου ήταν φίλη με τη μάνα του, έμαθα εκ των υστέρων ότι η κυρία αρνείτο να πιστέψει ότι ο γιος της καπνίζει και μάλιστα επιτέθηκε στη βοηθό διευθύντρια λέγοντας της πως «δεν έχει ιδέα για το τι συμβαίνει στο σχολείο και ότι η ίδια ήξερε πολύ καλύτερα το παιδί της».

Πολλές φορές στη ζωή μου αναρωτήθηκα αν η μάνα του φίλου μου γνώριζε την αλήθεια και απλά υποστήριζε άνευ όρων το παιδί της, ή αν ήταν απλώς μία ηλίθια που δεν ήξερε την τύφλα της και προτιμούσε να ζει στο ψέμα. Συχνά πυκνά ανακαλώ το γεγονός και αναρωτιέμαι αν όλη αυτή η στάση ήταν αποτέλεσμα θέσης και αρχής. Αν ναι, της βγάζω το καπέλο. Εμένα δεν επρόκειτο να με συγκαλύψουν οι γονείς μου αν έκανα κάτι το μεμπτό. Ούτε εγώ συγκαλύπτω σήμερα τα δικά μου παιδιά όταν πράττουν κάτι παράνομο στο σχολείο.

Αναρωτιέμαι κατά πόσον αυτή η στάση, δηλαδή της αμέριστης υποστήριξης, ήταν μια γενικότερη παθογένεια των 90ς που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Και επίσης, κατά πόσον σήμερα είναι όλοι πιο υποψιασμένοι και πιο έτοιμοι να αντιμετωπίσουν την αλήθεια για τα παιδιά τους.

Έπρεπε να συμβούν διάφορα τελευταίως για να διαψευστώ. Πρόσφατα άκουσα από έναν γονέα το εξής υπέροχο: «το παιδί μου δεν λέει ποτέ ψέματα». Τι μπορείς να συζητήσεις με αυτόν τον άνθρωπο; Τίποτα. «Το παιδί του δεν λέει ποτέ ψέματα». Σου το υποβάλλει ως θέση και αρχή πριν οποιαδήποτε συζήτηση. Άρα, είτε το αποδέχεσαι και αναλαμβάνεις εσύ την ευθύνη για ό,τι συνέβη, είτε σηκώνεσαι και φεύγεις. Πώς να γίνει ενήλικη κουβέντα με κάποιον που προεξοφλεί ότι το παιδί του δεν λέει ποτέ ψέματα. Δεν μπορεί να γίνει.

Εγώ που τα παιδιά μου τα λατρεύω, μόλις έρθει κάποιος να μου καταγγείλει κάτι, το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι είναι ότι μάλλον ισχύει. Ακόμη κι αν θεωρώ ότι αποκλείεται να ισχύει 100%, γιατί πάντα η αλήθεια είναι κάπου στη μέση, και η οπτική του καθενός πάσχει από ένα σωρό άλλες παραμέτρους, η πρώτη μου αντίδραση είναι: «έκανε κάτι τέτοιο το παλιόπαιδο; Ικανό τον έχω, τώρα θα στον φτιάξω εγώ μόλις πάω σπίτι!» Κι ας ξέρω μέσα μου ότι υπάρχει και η πιθανότητα να μην συνέβη τίποτα από όσα μου καταγγέλλουν ή να έχουν διαστρεβλωθεί μέσα από τη θολή ματιά των παιδιών στην εξιστόρηση.

Τέλος πάντων, αντιλαμβάνεστε τι εννοώ. Όταν δεν μπορώ να αποδείξω κάτι, επειδή δεν ήμουν μπροστά ή επειδή αφορά σε παιδιά δέκα ετών τα οποία παραποιούν την πραγματικότητα και την πουλούν όπως τους συμφέρει, κρατώ μικρό καλάθι. Σίγουρα, δεν απαντώ με την κουλαμάρα: «το παιδί μου δεν λέει ψέματα». Και ψέματα λέει, και μισές αλήθειες λέει, και τις αλήθειες ολόκληρες λέει». Αλλά εγώ δεν μπορώ να βάλω το χέρι μου στη φωτιά για οτιδήποτε, εφόσον δεν ήμουν μπροστά.

Αυτή η μετριοπάθεια δυστυχώς δεν εκτιμάται. Πρόσφατα κάηκε η γούνα μου και άρχισα να σκέφτομαι ότι η 90ς τακτική «εμένα το παιδί μου δεν κάνει τέτοια πράγματα», να είναι η πανάκεια. Γιατί να επιδεικνύω εγώ μία διαλλακτική και ήπια στάση απέναντι σε μια καταγγελία και να φορτώνομαι την ευθύνη, ενώ μπορώ να ξεμπερδεύω με ένα «το παιδί μου δεν κάνει τέτοια πράγματα;» κι άντε γεια σας; Έχω χρόνο να χάνω με τον κάθε ένα; Έχω χρόνο να κάνω τον ντετέκτιβ για το τι συνέβη στην αυλή του σχολείου; Μωρέ, έχω. Αλλά, τον αξίζετε;

Σκέφτομαι τη μάνα του φίλου μου που αρνείτο ότι ο γιος της καπνίζει. Με το μυαλό που διαθέτω σήμερα, αντιλαμβάνομαι ότι προφανώς γνώριζε ότι ο γιος της καπνίζει. Βρωμούσαν τόσο πολύ τα ρούχα του από την κάπνα που μόνο κάποιος που έχασε την αίσθηση της όσφρησης δεν θα μπορούσε να τον μυριστεί. Κι όμως, επέλεξε να τον υποστηρίξει. Από εκεί έπρεπε να είχα καταλάβει ότι τα παιδιά θέλουν και χρειάζονται την αδιαπραγμάτευτη μας υποστήριξη. Δεν επρόκειτο περί ηλίθιας μάνας αρνούμενης να δει την αλήθεια. Την αλήθεια την ήξερε. Απλά, και πολύ έξυπνα, αρνήθηκε να μπει στο παιχνίδι της βοηθού διευθύντριας.

Βλέπε να μαθαίνεις. Και την επόμενη φορά που θα σου πουν για τα παιδιά σου «το και το», ξέρεις τι θα τους απαντήσεις.

Μήνυμα Από Τα Χαρακώματα 😁

Θέλω τόσα πολλά να πω, αλλά δεν μπορώ να το πράξω χωρίς να φωτογραφίσω πρόσωπα και καταστάσεις και να κάνω χειρότερα τα πράγματα. Το μπλόγγινγκ έχει δυσκολέψει πια. Θα μπορούσα να γράφω κάθε μέρα εξομολογήσεις για όλα όσα με απασχολούν, αλλά δεν μπορώ να γράψω τίποτα πια χωρίς να βάλω μπελά στο κεφάλι μου. Το κεφάλι μου έχει ήδη πολλούς μπελάδες και δεν χρειάζομαι περισσότερους. Οπότε σιωπώ. Αλλά είμαι να σκάσω, σωστά μαντέψατε. 

 

Ας πούμε δυο τρία πράγματα για την επικαιρότητα. 

 

Πιστεύετε ότι υπάρχει κάποιο νόημα στο να συζητάτε για τα καταφύγια; Πιστεύετε ότι αξίζει να αγχώνεστε για το οτιδήποτε; Κατ’ αρχάς, η Κύπρος δεν αποτελεί στόχο, μας το έχουν ξεκαθαρίσει. Οι βάσεις μόνο αποτελούν. Ναι, μπορεί να πάει κάτι στραβά και να πέσει ο πύραυλος λίγο παραπέρα και να έχουμε παράπλευρες απώλειες, αλλά με βάση τις πιθανότητες πιο εύκολα θα σας κάτσει ο τζόκερ. Επιπλέον, αυτός ο παροξυσμός περί μη ικανοποιητικού αριθμού καταφυγίων για το σύνολο του πληθυσμού εμένα δεν μου βγάζει νόημα. Δηλαδή, θα χτυπήσουν οι σειρήνες και θα τρέξετε στα καταφύγια να σωθείτε; Μα τότε είναι που θα πεθάνετε σίγουρα. Μπορείτε να φανταστείτε να συνωστίζεστε σε κάτι υπόγεια παμπάλαιων πολυκατοικιών μαζί με άλλες εκατοντάδες πανικόβλητους Κυπρίους; Να κάνετε τι; Να προσευχηθείτε αγκαλιασμένοι να μην πέσει πάνω σας η ρουκέτα; Και πόσο θα καθίσετε εκεί; Πού θα κοιμάστε, πού θα κάνετε την ανάγκη σας; Και μόνο που τα γράφω όλα αυτά και τα κάνω εικόνα μου έρχεται δύσπνοια. Αν γίνει κάποια στραβή δεν θα προλάβετε να πάτε στα καταφύγια. Θα βάλετε τον σταυρό σας και θα πάρετε στάση πτώματος. Τίποτε άλλο δεν θα λειτουργήσει. 

 

Κάθονται και συζητάνε για το αν λάβανε προειδοποιητικό μήνυμα από τη Cyta. Άλλο χάσιμο χρόνου από ‘δω. Γνωρίζουν και οι πέτρες ότι σε περίπτωση σοβαρής σύρραξης το πρώτο πράγμα που θα επηρεαστεί αρνητικά, το πρώτο πράγμα που θα «πεθάνει» είναι οι τηλεπικοινωνίες και το ίντερνετ. Σε καιρό ειρήνης και το μήνυμα κάνει δέκα ώρες να παραληφθεί. Πιστεύετε πραγματικά ότι θα ενημερωθείτε για εκκένωση από ένα sms κι αυτό θα αποβεί σωτήριο; Έχει και η αφέλεια όριο. 

 

«Δεν υπάρχει κράτος» κάθονται και λένε. Τώρα το πήρατε χαμπάρι; Δεν αποδεικνύεται καθημερινά ότι δεν υπάρχει κράτος από τη μέρα που γεννηθήκαμε; Τώρα βρήκατε να γκρινιάξετε; Τώρα που οι συνθήκες απαιτούν ψυχραιμία και σιωπή; Ο σώσων εαυτώ σωθείτω, αγάπες. Ο καθένας ας κάνει τα κουμάντα του. 

 

Με όλα αυτά που διαβάζω, πεθυμώ την εποχή που το πρόβλημά μας ήταν αν το Jalla προσβάλλει την αισθητική του «διανοούμενου» Κυπρίου (αν υπάρχει τέτοιο πράγμα) και αν στο βίντεο κλιπ προβάλλονται «επικίνδυνες εικόνες που τυχόν να αποτελέσουν αντικείμενο μίμησης».

 

Να σας πω ότι είμαι πολύ συγκινημένος που η Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες της Ευρώπης έσπευσαν να μας στείλουν βοήθεια. Ναι, δεν το έκαναν επειδή ξαφνικά μας αγάπησαν, το έκαναν επειδή αυτό επιτάσσουν τα συμφέροντα. Ώσπου όμως να ωριμάσουμε ως λαός και να καταλάβουμε ότι τα πάντα σ’ αυτό τον κόσμο είναι συμφέροντα και ότι κάποτε πρέπει να μάθουμε να προασπιζόμαστε τα δικά μας αφήνοντας κατά μέρος ευαισθησίες 15χρονης παρθενόπης και παραμυθάκια περί παγκόσμιας ειρήνης, έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε. Γίνεται πόλεμος και οφείλουμε να πάρουμε θέση. Η σωστή θέση είναι αυτή που προασπίζεται τα συμφέροντα μας. Καμία άλλη. 

 

Ζω για τη μέρα που θα δημιουργηθεί και επίσημα ο ευρωπαϊκός στρατός και θα ησυχάσει το κεφάλι μας. Είμαστε στον σωστό δρόμο πιστεύω. 

 

Αυτά είχα να πω σήμερα αφού δεν μπορούσα να πω αυτά που πραγματικά ήθελα. 

Δεν Παίζω

Όταν γεννήθηκε ο Αλέξης το 2016 ήταν η εποχή που ανακαλύψαμε τους υδρογονάνθρακες ανοιχτά της Κύπρου. Ήταν η εποχή που ο Ερντογάν μας έστελνε το Μπαρμπαρός να σουλατσάρει στη θάλασσα της Λεμεσού. Θυμάμαι ότι είχαμε πάει εκδρομή, να φάμε παραλιακά, και το βλέπαμε απέναντί μας να περιοδεύει απειλητικά σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Τα ΜΜΕ είχαν λυσσάξει τότε, ξυπνούσα μέσα στο βράδυ και αγωνιούσα αν οι Τούρκοι ετοιμάζανε απόβαση και αναρωτιόμουν πώς και που θα βρω μια βάρκα να γλιτώσω, με ένα μωρό νεογέννητο.

Τότε είχα πάρει μιαν απόφαση την οποία διατηρώ μέχρι σήμερα ευλαβικά. Να απέχω από την ειδησεογραφία και την πληροφόρηση. Όταν γίνεσαι πατέρας αγωνιάς για χίλια δυο ούτως ή άλλως. Δεν άντεχα να ζω με την επιπλέον αγωνία του πότε θα μας αιχμαλωτίσουν, του πότε θα μας σφάξουν. Συνειδητά επέλεξα να γίνω η γιαγιά μου, η οποία είχε γεννηθεί στα τέλη της δεκαετίας του ’30 και η οποία έζησε κοσμογονικά γεγονότα και πολέμους κι όμως όταν την ρωτούσες σχετικά σου απαντούσε εντελώς ειλικρινά: «εγώ δεν πήρα χαμπάρι!»

Αυτό ήθελα κι εγώ, «να μην παίρνω χαμπάρι». Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι θα μου πεις; Μακάριοι θα σου πω! Οπότε διέγραψα από το κινητό μου όλες τις εφαρμογές των κυπριακών εφημερίδων, σταμάτησα να διαβάζω και την El Pais, και τον Guardian, και δεν ξαναμπήκα στο σάιτ του BBC News ούτε καν για να τσεκάρω τον καιρό – Εγώ που είχα σπουδάσει και δημοσιογραφία και μας είχαν πείσει ότι αυτά τα σάιτ πρέπει να τα έχουμε στο προσκεφάλι μας ως ευαγγέλια. Στο σπίτι μας έχουμε να δούμε κυπριακή τηλεόραση από τότε. Βλέπουμε μόνο Νετφλιξ και Youtube εξαιτίας των παιδιών, εξ ου και τα τελευταία δέκα χρόνια κύλησαν ήρεμα και ευτυχισμένα.

Τούτων λεχθέντων, να πω ότι σήμερα αρνούμαι να πανικοβληθώ ή να ασχοληθώ σοβαρά με τα όσα συμβαίνουν στην Κύπρο το τελευταίο 48ωρο. Ούτε σε καταφύγιο με ενδιαφέρει να μπω, ούτε να μάθω που βρίσκεται. Και αν χρειαστεί να το χρησιμοποιήσω, που λέει ο λόγος, προτιμώ να πεθάνω από αδέσποτη ρουκέτα στο κρεβάτι μου, με τα ζεστά μου παπλώματα και τις μουσικές μου, παρά συνωστισμένος με άλλους χιλιάδες σε ένα υπόγειο γειτονικής πολυκατοικίας (γιατί αυτό ορίζει η Κυπριακή Δημοκρατία ως καταφύγιο). Το βράδυ που έπεσε το drone εγώ πήγα στα μπουζούκια, στην παλαιά Ελιά και διασκέδασα με τον Θάνο Καλλίρη και τη Στέλλα Γεωργιάδου. Και χθες το απόγευμα που ο κόσμος ήταν μουδιασμένος και η κίνηση στους δρόμους ελάχιστη, εγώ σηκώθηκα και πήγα πρόβα με το θέατρο. Δεν πρόκειται να μου αλλάξει τη ζωή ούτε ο ψυχοπαθής Τραμπ, ούτε οι σκατομουλάδες.

Όσα drone θέλετε ας στείλετε, εγώ θα ασχοληθώ μόνο αν τα δω πάνω απ’ το κεφάλι μου. Μέχρι τότε, δεν με ενδιαφέρει το παραμικρό. Και σας συστήνω να πράξετε το ίδιο αν θέλετε να διαφυλάξετε τη ψυχική σας υγεία. Μακριά από updates του Φιλελευθέρου, μακριά από τις γεωπολιτικές αναλύσεις του κάθε τυχαίου στα σόσιαλ, μακριά από τα πάντα. Δυο τρεις που μου έστειλαν screenshots ειδήσεων περί «επίθεσης στην Κύπρο ώσπου να φύγουν όλοι οι Αμερικανοί» ειδοποιήθηκαν σχετικά ότι δεν επιθυμώ να μοιραστώ αγωνίες ή να συμμετέχω στη διασπορά πανικού. Έχω αποδεχτεί τη μοίρα μου.

Ατυχήσαμε και γεννηθήκαμε Κυπραίοι, και το βάρος είναι δυσβάσταχτο έτσι κι αλλιώς. Μικρός έγραφα στις εκθέσεις του σχολείου ότι αυτός ο τόπος είναι καταραμένος και οι δάσκαλοι μου το διόρθωναν σε «ευλογημένος». Who is laughing now, κακομοίρηδες.

Εν πάση περιπτώσει, δεν θα μου το κάνουν χειρότερο οι «μεγάλοι» του πλανήτη που ξαφνικά αποφάσισαν να μας χρησιμοποιήσουν για αλλότριους σκοπούς, ούτε οι άλλοι που ξαφνικά θυμήθηκαν την ύπαρξη μας για τους λάθος λόγους. Let me be, για όσο ακόμα θέλει ο Θεός να be.

Εγώ αρνούμαι να συμμετέχω. Άμα θέλετε, παίξετε οι υπόλοιποι.

Σχολικό Εγχειρίδιο Του Μέλλοντος

Καθόμουν και σκεφτόμουν τις προάλλες πόσα πράγματα θα ήθελα να μου είχε μάθει το σχολείο και τι ανούσια πράγματα τελικά μου έμαθε.

 

Τι να σου κάνει το πυθαγόρειο θεώρημα και τι με κόφτει εμένα αν στη χημεία βάση με οξύ παράγουν άλας και νερό. Τι με κόφτουν τα αίτια και οι αφορμές του πελοποννησιακού πολέμου, και αν η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα κρατούσε τον Ιουστινιανό από τα αρχίδια. Τι μου χρησίμευσε η αναλυτική γεωμετρία και πόσες φορές χρησιμοποίησα τον τύπο της άλγεβρας άλφα στη 2^α συν βήτα στη 2^α. Ποτέ και για κανένα λόγο δεν μου χρησίμευσαν τα ανωτέρω. 

 

Το σχολείο του μέλλοντος στο οποίο η γνώση δεν θα είναι το επίκεντρο, καθότι τώρα πια υπάρχει το Chat Gpt και στα απαντάει όλα, πρέπει να επικεντρωθεί αλλού. Εγώ προσωπικά πιστεύω ότι το σχολείο θα έπρεπε να μας είχε μάθει τα εξής: 

 

1.     Τον συμβιβασμό. Όχι ως νόημα και έννοια, αλλά επί του πρακτέου. Να μου μάθουν πώς να διεκδικώ οφέλη και πώς να μπορώ να συμβιβαστώ με κάτι που δεν μπορώ να έχω. 

2.     Τη διαλεκτική ικανότητα. Να μπορούμε να συζητούμε ακούγοντας ο ένας τον άλλο με σκοπό το αμοιβαίο κέρδος, μέσα από μία ψύχραιμη παράθεση επιχειρήματος, και όχι με σκοπό να εντείνουμε την αντιπαράθεση, λέγοντας απλά «την τελευταία λέξη» στον άλλον. 

3.     Απόλυτη και λεπτομερή σεξουαλική αγωγή. Όχι απλά εγκυκλοπαιδικές γνώσεις γύρω από την αναπαραγωγή. Να μας εξηγούν βήμα βήμα πώς επιτυγχάνεται ο οργασμός. Τη σημαντικότητα των ερωτογενών ζωνών. Το πώς ένας άντρας μπορεί να ικανοποιήσει μια γυναίκα και το αντίθετο. Να γίνεσαι 18 και να έχεις το κάμα σούτρα στο προσκεφάλι σου, ευαγγέλιο. Όχι να ενηλικιώνεσαι και να μην ξέρεις πού πάει το πουλί σου, και να προσπαθείς να εξερευνήσεις τη σεξουαλικότητα μπαζώνοντας. 

4.     Πρακτικά θέματα για καθημερινά ζητήματα του σπιτιού τύπου DIY. Να μπορώ να αλλάξω τροχό στο αυτοκίνητο, να φτιάξω μια βρύση που στάζει, τα βασικά ηλεκτρικά προβλήματα ενός σπιτιού. Κάποιοι εξ ημών τα είχαμε μάθει στη θεωρία στο σχολείο. Εγώ προτείνω αυτά να γίνουν μάθημα υπό τύπον πρακτικής εξέτασης. Να μην μπορείς να πάρεις απολυτήριο αν δεν μπορείς να αλλάξεις το λάστιχο μπροστά στα μάτια του εξεταστή. Να ξέρεις πώς να ξεβουλώσεις το μπάνιο που μπούκωσε, ενώπιον κριτικής επιτροπής. 

5.     Ψυχολογία – Πέραν του ότι θεωρώ ότι είτε δηλώνεις καλά, είτε δηλώνεις ράκος οφείλεις να παρακολουθείσαι από ψυχολόγο, στο σχολείο του μέλλοντος θα πρέπει να διδάσκονται τα άπαντα της ψυχολογίας, όλα αυτά δηλαδή που ακούμε από διάφορους inspirational speakers να ευαγγελίζονται σε βιντεάκια στο ίνσταγκαμ, ώστε να αντιμετωπίζουμε κακοτοπιές και να τις αποφεύγουμε, να βελτιωνόμαστε και να μην φτάνουμε τα 45 και ακόμη να συζητούμε τα αυτονόητα. 

 

Αυτά μου ήρθαν τώρα. Μπορεί να σκεφτώ κι άλλα. 

Θα Μου Περάσει

 

Ποιο είναι, φίλοι μου, το νόημα της ζωής;

Το έχετε βρει; Το έχετε κατακτήσει;

Για μένα το νόημα της ζωής ήταν πάντα τα παιδιά.

Ήμουν κάποτε 19 ετών και έγραφα στο ημερολόγιο μου ότι λαχταρώ και ανυπομονώ για τη μέρα και τη στιγμή που θα γίνω πατέρας. Έπρεπε να φτάσω τα 36 για να το πετύχω, και στο μεταξύ διένυσα πολλά χρόνια απελπισίας που δεν το έβλεπα να επιτυγχάνεται. Να όμως που με αξίωσε ο Θεός και έκανα δυο υπέροχα παιδάκια, πραγματικά θαύματα, τα οποία έδωσαν νόημα στην ύπαρξή μου και πραγματική ευτυχία. Γι’ αυτά ζω και γι’ αυτά υπάρχω.

Αυτό, βέβαια, δεν ξέρω πόσο υγιές είναι. Οι ψυχολόγοι ισχυρίζονται ότι τα παιδιά είναι ξεχωριστές οντότητες, δεν μπορούν να αποτελούν το νόημα της ζωής οποιουδήποτε. Και συμφωνώ, δεν αντιδρώ καθόλου. Μπορεί να τα βλέπω ως φωτοτυπίες μου, ειδικά τον γιο μου, αλλά δεν παύω να τα αντιμετωπίζω και τα δύο ως αυτόνομες προσωπικότητες οι οποίες θα διαλέξουν μόνες τους τον δρόμο τους. Φυσικά, πιστεύω και σε μια άλλη, συμπληρωματική θεωρία, την οποία οι ψυχολόγοι σιχαίνονται, ότι δηλαδή όλα είναι γονίδια και το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον, αλλά όταν τους την αναπτύσσω θυμώνουν και μου λένε να μην ξαναπώ τέτοιες βλακείες.

Όσο μεγαλώνω επιβεβαιώνομαι όμως. Δεν πρόκειται για βλακείες! Όλοι είμαστε δέσμιοι του γενετικού υλικού μας και των γονέων μας και το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει, ο Θεός να κατεβεί. Κι αν δεν πέσει από κάτω, θα κυλήσει λίγο παρακάτω. Μια φορά η μηλιά θα βγάλει μήλο και το φίδι θα γεννήσει φίδι. Δεν γίνεται αλλιώς. Αυτά για όσους συνεννοούμαστε κι ας νομίζουμε ότι είμαστε κάτι διαφορετικό από τους γονείς μας. Προσωπικά όσο μεγαλώνω, πέραν του εμφανισιακού, υιοθετώ όλες τις ιδιοτροπίες και παραξενιές που σιχαινόμουν στους γονείς μου, σε βαθμό που το έχω αποδεχτεί και σταμάτησα και να το καταπιέζω. Προσπαθώ να κρατώ ένα μέτρο και να μην γίνομαι «κακοποιητικός» (είδατε τι μοντέρνες λέξεις χρησιμοποιώ!) ή βλαβερός αλλά θέλω δεν θέλω, γίνομαι η μάνα μου και ο πατέρας μου.  

Τέλος πάντων. Άλλο είναι το θέμα μου. Το θέμα μου είναι ότι τα παιδιά μεγαλώνουν και φεύγουν. Και μαζί τους θα πάρουν και το νόημα της ζωής μου. Χθες βράδυ με έπιασε ένας πανικός μέσα στο κρεβάτι και δεν μπορούσα να κλείσω μάτι καθώς αναλογιζόμουν ότι τα παιδιά μια μέρα θα πάρουν τον δρόμο τους, και εμένα τι ακριβώς θα μου μείνει;

Αυτή η σκέψη πυροδοτήθηκε από μία ανακοίνωση του γιου μου. Ο γιος μου αισίως ήρθε και μου ανακοίνωσε ότι δεν θέλει να τον ξαναβάλω για ύπνο, γιατί πια μπορεί και μόνος του. Μου ζήτησε μονάχα να αφήσω το φως του διαδρόμου αναμμένο για να μη φοβάται «αλλά και αυτό μπορείτε να το σβήσετε όταν αποκοιμηθώ», μας είπε. Και το είπε και το έκανε. Κοιμήθηκε μόνος του! Για πρώτη φορά στα χρονικά.

Χάρηκα πολύ με την εξέλιξη γιατί επαναλαμβάνω, θέλω τα παιδιά μου να είναι ανεξάρτητα και αυτάρκη και να μην κρέμονται από το υπογάστριο κανενός γονέα. Όμως κάτι μέσα μου θρυμματίστηκε. Όπως στεναχωρήθηκα πριν τρία χρόνια όταν του μάθαινα ποδήλατο και τον κρατούσα από το τιμόνι και έτρεχα παράλληλα μαζί του μέχρι να συνηθίσει τις δύο ρόδες και ξαφνικά γύρισε και μου είπε: «μπορώ να πάω μόνος μου – δεν σε χρειάζομαι πια» και επιτάχυνε με αυτοπεποίθηση στο πάρκο. Εννοείται ότι δεν θα ήμουν διατεθειμένος να τρέχω παράλληλα με το ποδήλατό τού εφ’ όρου ζωής, αλλά νιώθω ότι η ευτυχία της παιδικής ζωής τελειώνει σιγά σιγά και θα πρέπει να αντιμετωπίσω ένα υπαρξιακό κενό για το οποίο δεν είμαι προετοιμασμένος. 😫

Έχω βέβαια τη σουρλουλού μου, η οποία είναι ακόμα μικρούλα και έχει χρόνο μπροστά της, αλλά αυτή είναι δαίμονας ούτως ή άλλως και πολύ πιο ανεξάρτητη από τον αδελφό της. Αυτή κοιμάται μόνη της ήδη και το «μπορώ και μόνη μου» το έχει ψωμοτύρι.

Οπότε, τι θα κάνω εγώ τώρα;

Μακάρι να μπορούσα να έκανα ένα τρίτο παιδί και να ξανάρχιζα από την αρχή. Αυτό το ενδεχόμενο είναι εκτός συζήτησης για πολλούς λόγους, κυρίως συζυγικούς και οικονομικούς. Μακάρι να ήξερα πώς θα γεμίσω τη ζωή μου με κάτι που θα μου επιστρέφει μεγαλύτερη χαρά από το να μαθαίνω και να μοιράζομαι τη ζωή με τα παιδιά μου. Δεν ξέρω πού θα το βρω!

Έχω φυσικά το θέατρο το οποίο δεν λογαριάζω να εγκαταλείψω ακόμη, έχω άπειρα βιβλία και σειρές που θέλω να κάτσω να διαβάσω και να δω, δεκάδες ταξίδια που θέλω μελλοντικά να κάνω. Αλλά τίποτα δεν μπορεί να καλύψει το κενό που αφήνει πίσω του το «μπαμπά δεν σε χρειάζομαι πια». Τι να τα κάνω τα ταξίδια και τα βιβλία αν δεν μπορώ να τα μοιραστώ μαζί τους; Και μη μου πείτε ότι τα παιδιά πάντα θα είναι παιδιά και απλώς θα αλλάζει το είδος της ανάγκης τους. Ναι, το κατανοώ και το αποδέχομαι το επιχείρημα, εξάλλου κι εγώ συχνά πυκνά αναζητώ ένα γονέα. Αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με την παιδική ηλικία όπου τίθενται τα θεμέλια, οι βάσεις των πάντων, τίποτα δεν συγκρίνεται με την αγκαλιά του παιδιού σου την ώρα που ξαπλώνεις δίπλα του και σε σφίγγει επάνω του για να νιώσει ασφάλεια και να κοιμηθεί.

Θα μου περάσει.

 

 

 

 

Καποδιστριακόν

 

Χαίρετε και καλή χρονιά σε όλους!

Ομολογουμένως πέρασα πολύ ωραία τις τελευταίες μέρες του έτους και αισιοδοξώ τα μάλα για το ‘26. Ξεκουράστηκα, κοιμήθηκα, τεμπέλιασα, διάβασα βιβλίο με την ησυχία μου, δόξα σοι ο Θεός! Τα παιδιά μεγάλωσαν αρκετά ώστε να μπορούν να σεβαστούν τον ύπνο μου, μπορούν και κατεβαίνουν στο σαλόνι και απασχολούνται χωρίς την αναγκαία δική μου παρουσία ή αυτή της μητέρας τους. Έτσι κέρδισα κάποιες έξτρα ώρες ύπνου μέσα στις γιορτές, που είχα χρόνια να απολαύσω.

Σηκώθηκα και πήγα στον Καποδίστρια απόψε το βράδυ. Δεν ήθελα, αλλά λίγο το μένος με το οποίο πολεμήθηκε η ταινία από την Αριστερά και τους δήθεν επαΐοντες του κινηματογράφου, λίγο που πρέπει να έχω εμπεριστατωμένη άποψη για όλα πριν καβγαδίσω, σηκώθηκα και πήγα.

Λοιπόν, τρία είναι τα ζητήματα που θα εγείρω:

Το πρώτο είναι ότι όντως, πρόκειται περί φρικτής ταινίας. Βαρέθηκα από το πρώτο δεκάλεπτο και δεν ορθοπόδησε σε κανένα σημείο το ενδιαφέρον μου. Ένιωθα ότι παρακολουθώ ελληνικό σήριαλ προ εικοσαετίας. Η αισθητική παρέπεμπε σε επεισόδιο φροντισμένης σειράς, αλλά σίγουρα όχι σε κινηματογράφο. Περί σκηνοθεσίας, σεναρίου και πλοκής, δεν είμαι ειδικός ώστε να εκφέρω άποψη. Αρκεί και περισσεύει ότι βαρέθηκα τη ζωή μου και ότι οι δύο ώρες που διήρκησε η ταινία μου φάνηκαν αιώνας.

Παρόλα αυτά, και εδώ εγείρεται το δεύτερο ζήτημα, θεωρώ ότι οι κριτικές και δη οι εκτενείς κριτικές από εκπροσώπους της ελληνικής και κυπριακής ιντελιγκέντσιας είναι κακεντρεχείς και εξυπηρετούν άλλους, πολιτικούς, σκοπούς. Το να πολεμάς νυχθημερόν με κατεβατά κείμενα στο Facebook μία ταινία αγνών προθέσεων η οποία απλώς αναδεικνύει μία σπουδαία ελληνική, ιστορική μορφή δεν δικαιολογείται. Ναι, είναι μια κακή ταινία αυτό το εμπεδώσαμε, αλλά εκπλήσσομαι που ενώ συμφωνούμε,  εξακολουθείτε να σπαταλάτε φαιά ουσία για να την αποδομήσετε. Όταν κάτι δεν μας αρέσει, το προσπερνούμε. Όταν το θάβουμε με τόσο μένος, προφανώς είτε κάτι καλό πέτυχε, είτε κάπου ζηλεύουμε, είτε κάποιο άλλο συμφέρον εξυπηρετείτε.

Το να μποϊκοτάρεις με τόση λύσσα μία ταινία ελληνικής παραγωγής, η οποία γυρίστηκε με χίλια ζόρια και δεκάδες συμβιβασμούς σε μία χώρα που ο κινηματογράφος ξεχάστηκε στη δεκαετία του ’60, είναι σαν να πας σε χριστουγεννιάτικη εορτή Δημοτικού σχολείου και να κατηγορείς τα παιδάκια ότι δεν απέδωσαν σωστά τη γέννηση του Ιησού στη φάτνη των ζώων. Ο ελληνικός κινηματογράφος εκεί διακυμαίνεται. Σε επίπεδα Δημοτικού σχολείου. Ουδέποτε ενηλικιώθηκε, ουδέποτε προωθήθηκε στην ενηλικίωση. Το να βγαίνεις και να λες ότι σου φταίει που η ταινία είχε κάποιες μελό σκηνές, γραφική απεικόνιση της Παναγιάς, την Κέρκυρα ως Ελβετία και χίλια δυο - που ισχύουν, είναι σαν να υποτιμάς την νοημοσύνη μας. Δεν πήγαμε να δούμε την ταινία ελπίζοντας ότι θα δούμε παραγωγή Χόλιγουντ. Ούτε περιμέναμε αισθητική Νέτφλιξ. Γνωρίζαμε ότι μάλλον θα βλέπαμε ένα κράμα που θα παρέπεμπε σε «Γη της Ελιάς», «Σασμό» και «Σπιναλόγκα». Αλλά πήγαμε για να το στηρίξουμε. Μας αφορά το θέμα, μας συγκινεί που κάποιος επιτέλους θέλησε να το αναδείξει, και θεωρήσαμε πιο ωφέλιμο να ενθαρρύνουμε την πρωτοβουλία, παρά να γκρινιάζουμε σαν κακογαμημένα ζώα.

Βέβαια, κατανοώ το κύστημα των κριτικών, η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από την Αριστερά. Σε μια ταινία που ακούγεται πολλάκις το «ελευθερία στην πατρίδα» και η οποία εμμέσως αποσκοπεί στο να αφυπνίσει τον Έλληνα και να δει το μεγαλείο των προγόνων του ώστε να επιδιώξει να επιστρέψει σ’ αυτό με τις πολιτικές επιλογές του, τι περιμέναμε να πουν; Μπράβο; Εξάλλου ο Σμαραγδής το δήλωσε ήδη σε συνέντευξη: «Όποτε ζητήσω επιχορήγηση για ταινία με θέμα εθνικόφρονο μου γυρίζουν τη πλάτη». Αν πήγαινε να ζητήσει χρήμα για να αναδείξει τα βάσανα των Πακιστανών στην Αθήνα, ή να γυρίσει μια ταινία για το μεγάλωμα ενός Ρομά στην επαρχία, το χρήμα θα έρρεε άφθονο.

Βγάζουν σπυριά με κάθε τι Ελληνικό και μετά θίγονται όταν τους λέμε προδότες και ανθέλληνες.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούριο. Γιατί πέφτανε όλοι να φάνε τη Μιμή Ντενίση όποτε αποφάσιζε να ενσαρκώσει κάποια σπουδαία Ελληνίδα; Είδατε ποτέ κανέναν να κακολογεί, την αντικειμενικά κακή ηθοποιό Μιμή, όταν έπαιζε π.χ. στο «Έρωτας Και Σούσι» ως άλλη Κάρρι Μπράντσω; Όχι βέβαια, ουδείς ενδιαφέρθηκε για την κακή της απόδοση, εκεί. Όλοι όμως λύσσαξαν όταν έπαιξε τη Μπουμπουλίνα, τη Θεοδώρα, και πρόσφατα όταν ανέβασε τη Σμύρνη. Και αυτή η λύσσα έχει να κάνει, κατά τη γνώμη μου, τόσο γιατί ακόμη και ως κακή ηθοποιός γέμιζε τα θέατρα και έρχονταν από την επαρχία με τα λεωφορεία γεμάτα για να τη δουν, αλλά και επειδή τολμούσε να αναδείξει το μεγαλείο μεγάλων Ελληνίδων. Τώρα που καταπιάνεται πάλι με τη Λαίδη του Έλγιν και τα μάρμαρα του Παρθενώνα, πάλι την κοροϊδεύουν.

Αν μπορείτε, παίξτε εσείς καλύτερα. Αλλά δεν βλέπω να μπορείτε. Οπότε, ρουφάτε Μιμή και Σμαραγδή, ώσπου να σβήσει ο ήλιος!

Το τρίτο πρόβλημα, ή αν θέλετε ζήτημα, που θα ήθελα να εγείρω είναι το μαρτύριο με τις ταινίες της μάζας. Ο Καποδίστριας είναι μια τέτοια ταινία. Το τι τράβηξα μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα η οποία ήταν τίγκα στους Κυπραίους δεν περιγράφεται. Να προσπαθούν να ανοίξουν το σακουλάκι με τις skittles και να θορυβούν. Να φωτίζουν την αίθουσα με τα κινητά τους γιατί έπρεπε να απαντήσουν σε μηνύματα. Να μιλάνε μεταξύ τους και να αναλύουν το γενεαλογικό δέντρο και τη σεξουαλική ζωή κάθε ηθοποιού – σελέμπριτι που αναγνώριζαν. Να μετακινούνται άσκοπα. Γενικά να σου καθιστούν την εμπειρία χειρότερη κι από τη πτήση Λάρνακα – Αθήνα. Καμία παιδεία, κανένα αίσθημα ευθύνης στη συλλογική θέαση.

Με αυτά και μ’ αυτά, δεν μπορώ να πω ότι απήλαυσα την εμπειρία. Όμως στηρίζω την προσπάθεια, δίνω τον οβολό μου με κλειστά μάτια σε οτιδήποτε επιχειρεί να αναδείξει την ελληνική ιστορία. Κι ας βγει και ολίγον τι ερασιτεχνικό, δεν χάλασε ο κόσμος. Ο ελληνικός κινηματογράφος χρειάζεται να κάνει το «αγροτικό» του. Ας γίνουμε αρωγοί του.  

 

 

2025

 

Ήταν μια κωλοχρονιά, ίσως η χειρότερη της ζωής μου.

Δεν έχω να πω τίποτα άλλο.

Στα τσακίδια!

Support Art Workers 😄

 

Παρακολουθώ τον ντόρο που γίνεται αυτές τις μέρες με τους «καλλιτέχνες» μας. 😂

Όπου «καλλιτέχνες» βλέπε εκείνον τον κακομοίρη τον Γαβριήλ που σε πείσμα των καιρών εξακολουθεί να νομίζει ότι είναι ζωγράφος και μάλιστα άξιος για να καταπιάνεται με την αναρχική απεικόνιση θρησκευτικών προσώπων, και εκείνον τον νεαρό, τον πολλά υποσχόμενο, καινούριο φυντάνι και του λόγου του, που νομίζει ότι κάνει stand up comedy με θέματα τα οποία φθάνουν μέχρι και τη θυσία του Ευαγόρα Παλλικαρίδη.

Λυπάστε κι εσείς που ζείτε σε μια χώρα που άνθρωποι σαν αυτούς βαφτίζονται «καλλιτέχνες» και νομίζουν ότι ποιούν τέχνη; Ναι, οκ, «όλοι έχουν δικαίωμα στο όνειρο και όλοι δικαιούνται να δοκιμαστούν». Για μένα ζωγράφος είναι ο Τσαρούχης και stand up comedian ο Ricky Gervais. Αυτοί πώς τολμούν και δηλώνουν συνάδελφοί τους; Όπως δήλωσε κάποτε ο Μαζωνάκης συνάδελφος της Μαρινέλλας, θα μου πείτε.

Θλίβεστε κι εσείς που μέτριοι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να καταπιαστούν και να θίξουν λεπτά, πολιτικά και θρησκευτικά ζητήματα ώστε να προκαλέσουν τη σημασία;

Εμ, δυσκόλεψε η δουλειά, βεβαίως βεβαίως. Πώς θα γίνουμε γνωστοί; Ας θίξουμε τα ιερά και τα ώσια, ας χλευάσουμε τη θυσία ενός ήρωα και από εκεί που ήμασταν ανώνυμοι αύριο θα έχουμε όνομα και επίθετο. Δεν πειράζει καλέ αν μας βρίσουν κάμποσο, τι σημασία έχει, θα τους πούμε ακροδεξιούς και φασίστες και όλα καλά. Το θέμα είναι να γίνουμε γνωστοί! Να ακουστεί το όνομά μας!

Δεν είδατε πώς μάθανε όλοι εν μία νυχτί τον Πάρι Ρούπο; Είπε ο χοντρός ο μπούλης μία μαλακία για την Κύπρο και μία άλλη για την Παναγιά, απολύθηκε από την πιτσαρία, αλλά τώρα θεωρείται ήρωας της Αριστεράς, μαχητής της ελευθερίας της έκφρασης, και ξέρουνε άπαντες το όνομά του. Δεν πειράζει αν του εύχονται «ψόφους», και τι μ’ αυτό; Είδατε να πεθαίνει κανένας από τον πολύ τον ψόφο; Είμεθα ορθολογιστές, δεν πιστεύουμε στους ψόφους. Εξάλλου. αύριο, μεθαύριο το ζήτημα θα ξεχαστεί.

Όλα ξεχνιούνται. Κάποτε ο Ρουβάς τραγουδούσε με Τούρκο στη νεκρή ζώνη και του εύχονταν απανωτούς ψόφους. Είδατε κανέναν να του το κρατά μανιάτικο; Είδατε να έπαθε ζημιά; Μια χαρά δημοφιλής παραμένει, μια χαρά 12αρια του δώσανε και τις δυο φορές στη Γιουροβίζιον οι Κυπραίοι, μια χαρά πάνε στα κέντρα του στην Αθήνα και τον αποθεώνουν.

Στο κάτω κάτω τι είναι ο Ρουβάς και απαιτούμε να γνωρίζει την ημερομηνία της γενοκτονίας των Ποντίων και τι συνέβη στην Κύπρο το ’74; Ένα αμόρφωτο παιδάκι από την Κέρκυρα ήταν και το έκανε ο Ψινάκης διάσημο. Θύμα ήτανε κι αυτός. Όση απαίτηση έχουμε από τον Ρουβά να γνωρίζει ιστορία άλλη τόση έχουμε από τον κάθε Γαβριήλ και τον κάθε Χριστόδουλο να έχουν επαφή με την πραγματικότητα.

Τέλος πάντων, αφήνοντας κατά μέρος τη θεματολογία, που στο κάτω κάτω αν θέλω την αγοράζω, εγώ ένα έχω να επαναλάβω: Στην Κύπρο είναι όλα από μέτρια έως άθλια. Υπάρχει ταβάνι. Οι Κυπραίοι, εν γένει, δεν το έχουμε με τις τέχνες. Το έχουμε με τη μουσική και το τραγούδι, εκεί μας παραδέχομαι. Δεν είναι τυχαίο που επί ακμής της ελληνικής δισκογραφίας μονοπωλούσαμε το πεντάγραμμο με πλειάδα Κυπρίων τραγουδιστών. Στη μουσική υπάρχει όντως παιδεία. Αλλά σε όλα τα άλλα και σε οτιδήποτε έχει να κάνει με τη χρήση και εκφορά του λόγου, είμαστε για καβλιές. Άντε, ας πω «είμαστε για να μας κλαιν’ οι ρέγγες» καλύτερα.

Το ότι υπάρχουν Κύπριοι που θεωρούν ότι μπορούν να κάνουν stand up comedy το βρίσκω συγκινητικά θαρραλέο από άποψη έλλειψης αυτογνωσίας. Οι Κύπριοι που μέχρι πρότινος συνεννοούμασταν μεταξύ μας μόνο με μουγκρητά και ιαχές και χρησιμοποιούσαμε τον προφορικό και γραπτό λόγο για τα απολύτως αναγκαία, βρεθήκαμε να διεκδικούμε χώρο στο θέατρο, στο stand up comedy, σε podcasts. Απορώ πώς την είδαμε. Το βρίσκω θρασύ. Προσωπικά δεν έχω βρει ακόμα Κύπριο να μπορεί να μου προκαλέσει και να μου συντηρήσει το ενδιαφέρον σε οτιδήποτε έχει να κάνει με γράψιμο, εξιστόρηση, αφήγηση πάνω από δύο λεπτά – και πολύ είπα.

Μου εμφανίζει το ίνσταγκραμ από καιρού εις καιρόν λογαριασμούς συντοπιτών μου που προσπαθούν να απευθυνθούν στο ευρύ κοινό και πριν προλάβουν να συντάξουν πρόταση έχω ήδη φύγει. Δεν είναι κακό να δεχτούμε ότι δεν το ‘χουμε. Και δεν υπονοώ ότι φταίει η διάλεκτος και ότι αυτή μας σαμποτάρει. Διάλεκτο έχουν και στην Κρήτη, και σε πολλά ελληνικά νησιά, και παντού υπάρχουν τοπολαλιές στον ελληνικό χώρο. Γιατί οι Κυπραίοι δεν μπορούν να πουν μια ιστορία και να μην βαρεθούμε στο δευτερόλεπτο, δεν το ξέρω. Ή μάλλον ξέρω, αλλά ας μην χαλάσουμε περαιτέρω τις καρδιές μας.

Βέβαια, ζούμε στη χώρα που θεωρείται αυθεντία στο είδος ο Λούης Πατσαλίδης. Από εκεί πάρε και κατάλαβε. Οπότε ναι, Γαβριήλ μου και Χριστόδουλε μου, βρείτε μια κανονική δουλειά. Γίνετε γιατροί, δικηγόροι, chartered accountants όπως όλος ο κόσμος. Ή ασχοληθείτε με τα χωράφια σας. Ξέρετε πόση ζήτηση έχουν τα εργατικά χέρια στις μέρες μας; Τραβάτε να μαζέψετε καμιά ελιά και να φυτέψετε καμιά πατάτα.

Υπάρχει κι όριο στην φιλοδοξία.

(Για να σας προλάβω. Όσοι θα σπεύσετε να μου υποδείξετε ότι κι εγώ ασχολούμαι με το θέατρο και ότι κι εγώ «γράφω». Να σας απαντήσω ότι εγώ έχω γνώση της μετριότητάς μου. Ουδέποτε δήλωσα «ηθοποιός» και όσα λεφτά βγάζω με την ομάδα μου τα δίνουμε σε φιλανθρωπικά ιδρύματα. Δεν τολμώ να ζήσω από αυτό ούτε να δηλώσω ότι το κατέχω. Και επειδή σέβομαι αυτή την μετριότητα και την αποδέχτηκα και τη δάμασα, ουδέποτε ένιωσα ότι έπρεπε να πατήσω πάνω σε «πληγές», σε «ευαίσθητες χορδές» ή να ξευτυλίσω εθνικά σύμβολα και ήρωες για να με μάθετε και να «εκδοθώ». Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά μας).

 

 

 

 

 

Η Βαγγελιώ Μπορεί

 

Η Ευαγγελία μου σήμερα γίνεται τεσσάρων ετών!

Αχ, δεν έζησες έρωτα αν δεν έκανες κόρη. Μπορεί ο Αλέξης κι εγώ να έχουμε μία μεταφυσική σχέση αλληλοκατανόησης και μπορεί την Ευαγγελία να μη μπορώ να την καταλάβω πάντα όντας κοριτσάκι, αλλά δεν μπορώ να πω ότι δεν την έχω «ερωτευτεί».

Είναι ένα θαύμα!

Λατρεύω το πόσο ικανή είναι σε διαφορετικά πεδία.

Ας πούμε, λατρεύει το ποδόσφαιρο και έχει γραφτεί σε ομάδα. Παίζει μαζί με άλλα 10 αγόρια της ηλικίας και μάλιστα τους βάζει τα γυαλιά γιατί έχει τόσο μεγάλο ταλέντο στον έλεγχο της μπάλας που κανένας δεν μπορεί να της την πάρει όταν παίζουν. Επίσης, έχει εξαιρετικό shoot, δυνατό και στοχευμένο που όποτε κλωτσάει εύχομαι να μην βρει κανέναν στον κεφάλι και τον σκοτώσει. Τα αγοράκια της ομάδας την αντιμετωπίζουν με καχυποψία, τύπου «ποια είναι αυτή που ασχολείται με αγορίστικα χόμπι και είναι και καλή;» αλλά εκείνη δεν πτοείται. Αντιθέτως, παρόλο που εισπράττει την αμηχανία τους, εκείνη τους αντιμετωπίζει μητρικά και μου μιλά για τους συμπαίκτες της σαν να είναι τα μωρά της.

Πέραν του ότι είναι σαν τη Βλαχοπούλου στο «Ρένα Οφσάιντ», η Ευαγγελία είναι και «πριγκίπισσα». Λατρεύει τα λούσα και τα απογεύματα αλλάζει φορέματα, τιάρες, βάφεται, χτενίζεται, βάφει νύχια και κάνει όλα αυτά τα στερεοτυπικά που οι σύγχρονες φεμινίστριες βδελύσσονται. Προχθές της κάναμε το πάρτι για τα γενέθλιά της και είχε απλωμένα πάνω στον καναπέ του σαλονιού διάφορα φουστάνια για να διαλέξει ποιο να φορέσει και έφερνε παπούτσια για να κάνει συνδυασμούς. Λατρεύω που μου βγήκε Και κοκέτα μαζί.

Και τέλος, τη θαυμάζω γιατί μου λέει συνέχεια «μπορώ!» Π.χ. θέλει να μαγειρεύει μόνη της. Της εξηγώ πολλές φορές ότι δεν πρέπει να πλησιάζει το τηγάνι ή την κατσαρόλα γιατί μπορεί να καεί και μου απαντά «εγώ μπορώ!» ή « εγώ ξέρω». Ξέρω ότι ξέρει. Και ξέρω ότι μπορεί. Η δική μου ανασφάλεια με αναχαιτίζει από το να της επιτρέψω να τα κάνει όλα μόνη της. Επίσης, επιμένει ότι ξέρει να οδηγεί και θέλει να οδηγήσει το αυτοκίνητο. Αντιλαμβάνομαι ότι τα λέει από αυτοπεποίθηση, και ότι επί της ουσίας δεν γνωρίζει την τύφλα της, αλλά θαυμάζω το τσαγανό. Το τσαγανό είναι κάτι που μου λείπει και που πάντα το ζήλευα. Θαυμάζω το «μπορώ!» Εγώ γίνομαι 45 ετών και ακόμη για πολλά πράγματα λέω «δεν μπορώ» ή «δεν γνωρίζω». Η Ευαγγελία με κάποιο μαγικό τρόπο και γνωρίζει και μπορεί.

Για να φανταστείτε, το καλοκαίρι που είχαμε πάει στο Europa Park είχε κάποια συγκρουόμενα αυτοκινητάκια στα οποία ήθελε να μπει, αλλά δεν ήταν κατάλληλα για την ηλικία της. Με χίλια ζόρια την έπεισα να δοκιμάσει να κάτσει σε κάποια άλλα, πιο παιδικά, που κινούνταν σε ράγα. Μου έλεγε «μα εγώ μπορώ!» Τελικά, την ξεγέλασα και την έβαλα να καθίσει στα αυτόματα τα οποία κινούνταν από μόνα τους, χωρίς την καθοδήγηση του χρήστη. Κάθισε, που λέτε, σε μία λιμουζίνα. Η λιμουζίνα ξεκίνησε αυτόματα, έκανε όλη τη κατευθυνόμενη διαδρομή μέσα από λεωφόρους, γέφυρες και σήραγγες και έφτασε στον τερματισμό. Εκεί την περίμενα εγώ να την παραλάβω. Βγαίνει η Ευαγγελία από τη λιμουζίνα και μου είπε με ένα στόμφο: «Είδες; Μπορώ!» 😂

Όταν ακούω διάφορες σημερινές μπούρδες περί γυναικείας ενδυνάμωσης σκέφτομαι την κόρη μου και γελώ. Αυτά, είναι γονίδια. Τα φέρεις μαζί σου. Δεν έχει σημασία το φύλο σου. Ο γιος μου κι εγώ «δεν μπορούμε» και με την πρώτη στραβή τα παρατάμε. Στο σόι μας έχουμε αμέτρητες ικανές γυναίκες οι οποίες «μπορούν», οι οποίες όλα τα σφάζουν όλα τα μαχαιρώνουν, και οι οποίες έχουν τόσο «νεύρο» μέσα τους που θα μπορούσαν να ήταν και μυθολογικά τέρατα. Ευτυχώς η κόρη μου γεννήθηκε σε μία γοητευτικότατη ισορροπία που συνδυάζει δυναμισμό με θηλυκότητα και έτσι δεν τη φοβάμαι. Μπορώ να πεθάνω ήσυχος ότι αυτή ό,τι βάλει στόχο θα το πετύχει και ότι δεν μπορεί να της αντισταθεί κανείς με το πρώτο «κλώσμα».

Είναι υπέροχη,

Είναι μοναδική,

Και είναι δική μου.  

Να μου ζήσει.