Τετάρτη, Μαΐου 13, 2026

Γραφικότητες

 

Με αφορμή το κείμενο που έγραψα στο μπλογκ της Γιουροβίζιον για το μέγεθος της πρόκλησης του γάμου και της «γραφικότητας», σήμερα θα το πάω ένα βήμα παραπέρα και θα σας αναπτύξω τι πάει να πει να μεγαλώνεις παιδιά και γιατί αυτό αποτελεί μεγαλύτερη πρόκληση και από το να πας τον γύρο του κόσμου με τα πόδια, ξυπόλυτος. Έγραψα και στο παρελθόν παρόμοιο κείμενο, αλλά αφού δεν μαθαίνετε αναγκάζομαι να επαναλαμβάνω εαυτόν.  


Τις τελευταίες μέρες ο μικρός είχε μια ερωτική απογοήτευση. Μπορεί να σας ακούγεται αστείο που υπάρχουν ερωτικές απογοητεύσεις στην ηλικία των εννιάμιση, και οι οποίες χρήζουν πλήρους ψυχολογικής υποστήριξης, να όμως που συμβαίνουν και είναι και αβάσταχτες. Τι να κάνουμε, πήρε από τον πατέρα του που είναι ερωτύλος και αισθηματίας και έπεφτα στα πατώματα με την απόρριψη.


Όταν το παιδί σου οδύρεται επειδή «δεν με αγαπά η τάδε», δεν αρκεί ένα μειδίαμα και ένα «δεν είναι τίποτα», ούτε ένα απλό πατ-πατ στην πλάτη. Ο πόνος είναι πόνος ανεξαρτήτως ηλικίας και ασημαντότητας αντικειμένου. Όπως δεν λες στον ενήλικα «μην αγχώνεσαι», «μην λυπάσαι», «μην κλαις» γιατί θα εκνευριστεί, έτσι δεν λες και στο παιδί «μην κλαις, δεν είναι τίποτα». Κλαίει γιατί γκρεμίζεται ο κόσμος του, κλαίει γιατί νιώθει απόρριψη, κλαίει γιατί δεν ξέρει πώς να χειριστεί την κατάσταση. Ο ρόλος σου δεν είναι να πεις «δεν είναι τίποτα», ούτε να του πεις «σιγά τη γκόμενα». Ο ρόλος σου είναι να τον αγκαλιάσεις και να του απαλύνεις τον πόνο ώστε να ηρεμήσει, και αφού επιτευχθεί αυτό, μετά να το συζητήσεις σοβαρά και ήρεμα.


Το «σοβαρά» είναι το πρόβλημα. Για να συζητήσεις σοβαρά με ένα εννιάχρονο απαιτείται χρόνος πολύς και υπομονή απέραντη. Ο χρόνος ο πολύς και η υπομονή είναι σπάνιες αρετές στην ηλικία μας που πλέον δεν μας φτάνουν οι 24 ώρες ούτε για τα βασικά. Εκεί έγκειται, όμως, η πρόκληση και εκεί έγκειται η πνευματική ανάπτυξη που έρχεται διαπαιδαγωγώντας το τέκνο σου.


Κάθε φορά που κάποιος άτεκνος ή άτεκνη φίλη μου λένε «ευτυχώς που δεν έχω παιδιά» και θεωρούν ότι γλίτωσαν μεγάλο μπελά επειδή μπορούν και προγραμματίζουν τη ζωή τους ευκολότερα, και σε κοιτάζουν με οίκτο που ταλαιπωριέσαι «με γραφικότητες», να θυμάστε ότι αν δεν έκανες παιδί και αν δεν αναγκάστηκες να διεισδύσεις στα συναισθήματα και τη λογική του, να αφουγκραστείς πώς νιώθει και τι μπορείς να κάνεις εσύ ως γονέας που έχεις ευθύνη απέναντι του ώστε να το ανακουφίσεις, δεν έζησες τίποτε.


Καλά είναι τα γατιά και τα σκυλιά που θέλουν επίσης φροντίδα, καλά είναι και τα ανίψια που μπορεί να συμβάλλεις στο μεγάλωμα τους, αλλά τα μεν πρώτα δεν μιλούν, άρα δεν μπορείς να αναπτυχθείς πνευματικά μέσω της υγιούς αντιπαράθεσης επιχειρημάτων μαζί τους, τα δε ανίψια δεν είναι δικά σου, οπότε το να τη βγάζεις καθαρή με κάποιο υποτυπώδες baby sitting δεν θεωρείται ότι κάνεις καμιά δουλειά της προκοπής.


Στα τέκνα σου καλείσαι να ιδρώσεις τη φανέλα. Όχι μόνο συζητώντας μαζί τους αλλά αλλάζοντας κι εσύ ο ίδιος συμπεριφορά, αφού η διαπαιδαγώγηση γίνεται διά του παραδείγματος και όχι με νουθεσίες και συμβουλές. Τα παιδιά διαμορφώνονται με το πώς αντιδράς εσύ στην απόρριψη και όχι με ένα «δεν σε θέλει; Μη σώσει και σε θέλει, σιγά το κελεπούρι, μισό μέτρο πάνω απ’ τη γη είναι η στούμπα!» που θα λέγαμε εύκολα στην καθισιά μας.


Στα παιδιά σου δεν καλείσαι να διανύσεις τον εύκολο δρόμο. Πρέπει να κοπιάσεις. Και φυσικά, δεν το παίζω ειδήμων ούτε επαΐοντας. Κάνω δεκάδες λάθη καθημερινά με τα παιδιά μου. Ναι, είμαι κουρασμένος, είμαι μεσόκοπος, δεν έχω πάντα σωματικά ή ψυχικά αποθέματα να αφιερώσω, πόσο μάλλον για μια χυλόπιτα στην Γ’ Δημοτικού, ή γι’ άλλα ανάλογα παιδαριώδη.


Αλλά, όταν ακούω «ευτυχώς που δεν παντρεύτηκα» και «ευτυχώς που δεν έκανα παιδιά», υπάρχει κι ένα όριο ως προς την κατανόηση που μπορώ να επιδείξω. Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει ένα αγκαθάκι μέσα στον άλλον που τον πονεί και προσπαθεί να το απαλύνει με τέτοιες εκφράσεις, αλλά ως εδώ. Αν είστε μάγκες, παντρευτείτε και κάνετε παιδιά να δω κάτι. Εκεί είναι η πρόκληση της ζωής. Εκεί είναι το fear factor, εκεί είναι το survivor!


Το να κάθομαι να παρηγοριέμαι που έχω την ευχέρεια να κάνω διακοπές όποτε μου καπνίσει και να ξενυχτώ ξέγνοιαστα επειδή την άλλη μέρα δεν έχω υποχρεώσεις τέκνων, κούρσες, ιδιαίτερα ή playdates είναι το εύκολο. Και η ευκολία ουδέποτε μας πήγε μπροστά.


Όλα αυτά τα γράφω με αφορμή το σχόλιο περί «γραφικότητας» στην εικόνα του γάμου και της οικογένειας. Γραφικό είναι το μυαλό σας.  


Καλημέρα σας.

Σάββατο, Μαΐου 02, 2026

Επικίνδυνοι Ηλίθιοι

Όποτε γνωρίζω άνθρωπο που κατεβαίνει υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές περνώ από τις εξής νοητικές διεργασίες και συνειρμούς:

 

“Καλά ηλίθιος είναι και κατεβαίνει για βουλευτής;”

 

“Μπορεί να είναι ηλίθιος αλλά να έχει ανάγκη τη δουλειά.”

 

“Και γιατί δεν πάει να δουλέψει, ηλίθιος είναι και δεν μπορεί να βρει μια δουλειά της προκοπής;”

 

“Μα, έχει δουλειά της προκοπής, απλά θέλει να έχει κι αυτήν που ουσιαστικά δεν κάνεις τίποτα και πέφτει ο μισθός και η σύνταξη. Άρα είναι καιροσκόπος, δηλαδή επικίνδυνος ηλίθιος.”

 

“Μπορεί να έχει καλές προθέσεις, ας μην τους τσουβαλιάζουμε όλους. Ναι, αλλά δεν είναι δυνατόν να είναι έξυπνος και να αναμένει ότι θα επιβιώσει μέσα στον βάλτο, μέσα στο κοτέτσι με τις κότες. Ένα χελιδόνι ούτε μπορεί, ούτε φέρνει την άνοιξη. Δεν το βλέπει αυτό; Θα πάει να χάσει την ώρα και την ενέργεια του για το τίποτε; Ηλίθιος είναι;”

 

“Ηλίθιοι, ξε-ηλίθιοι, χρειαζόμαστε μια βουλή, πρέπει να πάμε να ψηφίσουμε. Θα αφήσουμε τους ηλίθιους των σόσιαλ μίντια να μπουν μέσα να τα κάνουν όλα ρημαδιό; Όχι, εδώ συμφωνώ. Εκ των ηλιθίων πρέπει να διαλέξουμε τους λιγότερο ηλίθιους.”

 

“Υπάρχει διαβάθμιση στην ηλιθιότητα; Αν συμφωνούμε ότι πρόκειται εν γένει περί καιροσκόπων ηλιθίων το αποτέλεσμα δεν είναι το ίδιο; Κάνουν λιγότερη ζημιά οι καιροσκόποι ηλίθιοι από τους αυθεντικούς ηλιθίους;”

 

Δεν ξέρω. 

 

Πάντως κάθε πέντε χρόνια, κάθε Μάη, γίνεται το σώσε. Φέτος χειρότερα από ποτέ. Μεγαλώνω και απορώ, θα με σώσουν αυτοί οι ηλίθιοι; Δεν θωρούν γυρώ τους, στο παγκόσμιο γίγνεσθαι τι γίνεται και πώς παίζεται το παιχνίδι; 

 

Εγώ θα ψηφίσω εκείνον που θα βγει να πει: “ξέρετε, δεν υπάρχει σωτηρία, όλα είναι τελειωμένα. Έχω όμως ανάγκη τα λεφτά και βαριέμαι τη δουλειά. Θέλω να σας κοροϊδεύω και να με πληρώνετε. Παρακαλώ ψηφίστε με”. 

 

Με όλα τα υπόλοιπα, απλά γελώ. 

 

Βλέπω τριγύρω μου διάφορους που προσεγγίζουν συγγενικά μου πρόσωπα και τους πουλούν παραμύθια περί προσφοράς και έργου και ζητούν τη ψήφο τους. Εμένα δεν τολμούν να μου τηλεφωνήσουν. Αυτό δείχνει ότι δεν είναι εντελώς ηλίθιοι. 

 

Είναι καιροσκόποι. 

 

Δηλαδή επικίνδυνοι.